Кеширим жеңиллик береди
Маған ҳеш қашан Мухаддес Китаптың ҳақыйқат екенлигине исендириў ушын заманагөй илим керек болған емес. Бирақ, илим Мухаддес Китаптың ҳақыйқат екенлигин тастыйықлағанда, мен оны өте қанаатландырарлық деп билемен. Бул 2004-жылдың май айындағы Reader’s Digest журналындағы мақаланы оқығанымда болды. «Кеширим күши» деп аталған мақаланы Лиза Коллиер Кул жазған. Мақаланың киши атамасы: «Жүректи емлеўдиң ең жақсы жолы» деп жазылған еди.
Мақалада автор Стэнфорд университетиниң Кеширим жойбары директоры доктор Фред Лускинниң жумысына силтеме жасаған. Лускин гүнаны кешириў адамның стресс дәрежесин 50 пайызға шекем азайта алатуғынын анықлаған. Ол өз изертлеўиндеги ерлилердиң энергия, көңил-күй, уйқы сапасы ҳәм улыўма физикалық турмыс күшинде жақсыланыўды көрсеткенин айтады. «Сизге әдалатсызлық пенен мәмлекетиңизге болған ашыў ҳәм ашыўды алып жүриў өте зыянлы», дейди Лускин.
Қызықлы презентацияда автор адам денесиниң кериўшилик туўдыратуғын ўақыяларды қалай емлеўге таярланғанын түсиндиреди. Өрт дабылы болсын, ямаса қызған урысты қайта бастан кешириў болсын, дене стресс гормонлары болған адреналин ҳәм кортизолды шығарады. Бул гормонлар жүректиң тезлесиўине, дем алыўдың тезлесиўине ҳәм ақылдың жарысыўына себеп болады. Қосымша қант шығарылыўы мускулларды күшейтеди ҳәм қанда уйыў факторлары көбейеди.
Егер бул автомобиль жолындағы кишигирим қорқыныш сыяқлы қысқа ўақытлық қорқыныш болса, бул қәўипли жағдай емес. Бирақ автор «ашыў ҳәм кек сақлаў ақырламайтуғын авариялар сыяқлы, бизди қутқарыўға арналған гормонларды зыянлы затларға айландырады» деп түсиндиреди. Мысал ушын, кортизолдың тәсири иммунитет системасының аўыр кеселликлерине алып келиўи мүмкин ҳәм мийдиң тозыўына, клеткалардың атрофиясына ҳәм есте сақлаўдың жоғалыўына алып келиўи мүмкин. Ол сондай-ақ қан басымын ҳәм қандағы қантты көбейтеди, артерияларды қатты етеди ҳәм жүрек кеселликлерине алып келиўи мүмкин.
Кеширим бул жерде пайда болады. Висконсин-Мэдисон университетиниң изертлеўшилери топары коронарлық артерия кеселлигинен азап шегип атырған 36 ер адам ветеранды жыйнады. Көпшилигинде басқа да аўыртпалықлы мәселелер бар еди, соның ишинде соғысқа байланыслы естеликлер, неке мәселелери, жумыс конфликтлери ҳәм балалық дәўириндеги жарақатлар. Кеширим үйретиўин алғанлардың жүрегине қан ағымы жақсыланғанын көрсетти.
Басқа бир изертлеў жойбарында, Мичигандағы Хоуп Колледжинен доктор Шарлотта Уитвлиет те кеширимдиң тәсирин изертледи. Жетпис бир студент оларға жақын адамлардың өтириклерин, ҳақаратларын ҳәм сатқынлықларын еслеп атырғанда бақланды. Олардан гүнакарларды кешириўди көз алдына келтириўди сорағанда, жүрек соғыўы ҳәм қан басымы еки жарым есеге шекем төменледи. Уитвлиет былай деп жазды: «Кеширим ашыўға қарсы күшли дәри болыўы мүмкин, бул созылмалы жоқары қан басымы ҳәм жүрек кеселлиги қәўипиниң артыўы менен тығыз байланыслы».
Мухаддес Китапқа исенетуғын адам сыпатында мен тек ғана: «Әмин!» деймен. Ашыў, ашыўланыў, кек сақлаў ҳәм ҳәтте жек көриўшилик те жүрекке ғана емес, бәлким өмирди де бузыўы мүмкин болған қайғылы жағдайлар. Қудайдың Сөзи бул азап шектириўши жағдайлар ушын Қудайдың рецептин соншалық анық айтқанына қаншалық шүкирмен.
Қудайдан кеширим Мухаддес Китап биринши нәўбетте Қудайдан кеширимди сүўретлейди. Забур 86:5 былай дейди: «Себеби Сен, Ийе, жақсысаң ҳәм кешириўге таярсаң; ҳәм Саған жалбарынғанлардың ҳәммесине меҳир-шәпәәтлисең». Қудайдың таярлығына ҳәм гүнакардың өтинишине тийкарланып, Қудай Өзине қарсы қылған гүналарды тазалаў жолы сыпатында кеширимди усынады. Қудайға қарсы гүна Қудайдың берекетлерин, ҳәтте Қудайдың баласына да жеткиликсиз етеди. Кишипейиллик, сынғанлық ҳәм тәўбе менен, гүнакар (қутқарылмаған ҳәм қутқарылған) Қудайға барып кеширим таба алады. Икрар етиў тек ғана Қудай менен келисиў – әлемниң ҳәкими алдында гүнакар екенлигин мойынлаў. Сол ўақытта, «Ол биздиң гүналарымызды кешириўге ҳәм бизди барлық әдалатсызлықтан тазалаўға садық ҳәм әдалатлы» (1 Юханна 1:9). Забуршы айтқанындай, «Сенде кеширим бар» (Забур 130:4).
Адамнан кеширим Екиншиден, Мухаддес Китап адамнан кеширим ҳаққында үйретеди. Жоғалған ул бул принципке классикалық мысал болады. Өзиниң ақырына жеткеннен кейин, ол қатты қорлаған әкесине қайтыўға қарар етти. Үйине жетпестен алдын, ол өз икрарын анықлаған еди: «Әке, мен аспанға ҳәм саған қарсы гүна қылдым... ҳәм сениң көз алдыңда» (Лука 15:18,21). Ол тек ғана Қудай менен емес, бәлким өзиниң асыў ҳәм бас көтериўши турмыс тәризи менен қатты жаралаған әкеси менен де жақсы болғысы келди. Бул әпиўайы сөз бенен нелерге ерисиўге болатуғыны таң қалдырарлық: «Мен қәте қылдым. Мени кеширесиз бе?» Өтмиштеги қәтелер әпиўайы икрар ҳәм кеширим сораў менен дүзетилиўи мүмкин.
Адам ушын кеширим Ақыр-ақыбетинде, Мухаддес Китап адам ушын кеширим ҳаққында үйретеди. Бул көзқарас ҳәм әмел бизге қылған қәтеси ушын бизге қарыздар деп есаплаған адамды қарыздан азат етиўди қамтыйды. Енди өш алыў ямаса басқа адамның қылған иси ушын төлеўин көриў қәлеўи жоқ. Бул крестте асылып турып: «Әке, оларды кешир, себеби олар не қылып атырғанын билмейди» (Лука 23:34) деген Ийсаның көзқарасы. Халық ҳәтте кеширим сорамады ямаса қәлемеди, бирақ оған қарамастан берилди. Усы себепли, Ефеслилерге 4:32 «бир-бириңизди кешириңлер, Қудай Мәсих ушын сизди кеширгениндей» дейди. Кеширим соралған ямаса соралмаған болсын, бул Мәсихке уқсас көзқарас қорланғанлар ушын үлкен жеңиллик береди, себеби енди өш алыў ямаса жазалаў қәлеўи жоқ.
Кеширим берекет екенлигинде ҳеш қандай шек жоқ. Илим ҳәм Мухаддес Китап бойынша, дәлиллер соншалық анық: Кеширимди жүрегиңизде ҳәм өмириңизде орын алыўға рухсат бериў Қудайға уқсас. Кешириў денсаўлыққа пайдалы. Кеширим қолланбағанда, қорланған адам ашыў ҳәм өш алыўда даўам етеди, ал гүнакар гүна, уят ҳәм масқаралық зынданында қалады. Буннан да қайғылы жағдайлар болмайды.
Том Палмер
