Серия– Апрель 2024 –Ырайым ҳәм Ҳақыйқат журналы
Библиядагъы адамлар
Ески Ўәсияттан жыйналғанлар
13-ші бөлім
Самуилдиң ҳәким сыпатындағы жумысы
Ол жылдан жылға Бейтелге, Гилгалға ҳәм Мицпаға барып, сол жерлерде Исраилди суд етти. —1 Самуил 7:16 NKJV
Бейтел
Ҳәр жылы Самуил, Қудай халқының ақырғы ҳәкими ҳәм биринши пайғамбары, Исраил жериндеги бир қатар жерлерде әдилликти басқарды. Ҳәммеси болып төрт орын бар еди, олардың ишинде Бейтел биринши болып айтылған. Бейтел, «Қудайдың үйи» дегенди аңлатады, Қудай халқының тарийхында үлкен даңққа ийе қала еди. Бул жерде патриарх Ибраҳим өз шатырын тиккен ҳәм Яқуб Қудайдан қымбатлы ўәделер алған (Жар. 12, 28, 35-лерди қараң). Бейтел Ҳәкимлер китабында да әҳмийетли роль ойнады. Дебора Рама – Самуилдиң кейинги турақ жайы – ҳәм Бейтел арасында жасап, исраиллердиң ҳуқықый мәселелери менен шуғылланды (Ҳәкимлер 4:4-5).
Кейиншеллик, Бейтел қабилелердиң Биняминге қарсы шығыў, ағаларының балаларын тәрбиялаў ҳәм Исраилден жаманлықты жоқ етиў ушын жыйналған жери еди (Ҳәкимлер 20–21). Көргенимиздей, олар келисим сандығын Шилодан Бейтелге алып келген (20:18 JND), Хожадан сораў ушын БИЙ Биняминлер менен болған урыс ҳаққында. Бул жерде биз тәрбия мәселелеринде Хожаның еркин түсиниў ҳәм Оның жүзин излеў қаншалық әҳмийетли екенин көремиз. Бул жағынан, исраиллер Қудайдың ойларына муўапық ҳәрекет етти, бирақ оларда кишипейилликтиң ҳақыйқый руўхы жоқ еди ҳәм Хожаға қурбанлықлар усыныўды умытты БИЙ. Бирақ бул шартлар орынланғаннан кейин, Қудай олар менен бирге болды ҳәм оларға жеңис берди.
Самуил Бейтелде ҳәким сыпатында жумысын баслайтуғын ўақытта, Бейтел әҳмийетли ҳәм есте қаларлық орын еди. Бул қалада бурын да тәрбия әмелге асырылған еди, ҳәм Қудай пайда болған қыйыншылықларға байланыслы Өз еркин билдирген еди. Солай етип, Самуил жылдан жылға Бейтелде әдилликти басқара баслағанда, ол бир мәниде дәстүрди даўам еттирди.
Бул жерде биз ушын да сабақ бар. Қудайдың еркин қай жерде жақсырақ үйрениўге болады? Өз үйинде? Ҳәр қандай мәселе ҳаққында Оның ойларын үйрениў тек ғана Оның алдында ҳәм Оның жүзи алдында мүмкин. Әўлиелер арасында әдиллик тек ғана сол жерде басқарылыўы мүмкин. Қудайдың үйинде, яғный тири Қудайдың Шеркеўинде айтылған ҳәр бир сөз Оның муқаддес алдында болыўы керек. Ҳәр бир шығарылған ҳүким Оның ҳүкими менен берилиўи керек – ҳәм ким оны солай деп танымас еди? Бәлким, биреў сорар: «Биздиң дәўиримизде ким өзин аға-инилерин суд етиўге тайынлай алады?» Бирақ Муқаддес Жазыў бизге әдилликли ҳүкимниң жетиспеўи керек емеслигин анық айтады, себеби Шеркеўде, яғный тири Қудайдың храмында, аға-инилер арасындағы даўларда ҳүким етиўге қәдир дана адам ҳәр дайым болады (1 Кор. 6:1-5).
Гилгал
Самуилдиң жерди аралаў ўақтында әдилликти басқарған екинши жери Гилгал еди, бул да есте қаларлық орын. Ўәде етилген жерди басып алыў Гилгал лагеринен басланған еди. Гилгалда, «домалап кетиў» дегенди аңлатады, адамлар сүннетленди, олардан Мысырдың намысы алынды. Бул сондай-ақ он еки тастың естелиги болған жер еди, бул адамларға Иорданды қандай керемет жол менен кесип өткенлерин еслетип турды (Ешуа 4–5).
Гилгал менен байланыслы типлик тәлим бизге Мәсих пенен бирге хашқа шегеленгенимизди, өлим дәрьясынан өткенлигимизди ҳәм Оның менен бирге тирилгенимизди еслетеди. Биз сол жерде руўхый жақтан сүннетлендик ҳәм Мәсихтиң өлимин өзимизге әмелий мәниде қолланыўды үйрендик, солай етип жердеги ағзаларымызды өлтириў ушын (Кол. 2–3).
Сол жерде биз гүна астындағы қулликтеги бурынғы турмысымыз, дүньядағы турмысымыз бенен байланыслы болған ҳәмме нәрсени шешемиз. Сонлықтан, биз Гилгалдың өзин-өзи суд етиў жери екенин көремиз, онда тәнниң нәрселери алынып тасланады. Тек ғана усы баслаў ноқатынан биз аспан ҳәм руўхый берекетлердиң, жоқарыдағы нәрселердиң патшалығына ийе бола аламыз.
Гилгал әдилликти басқарыў ушын арнаўлы орын. Сол жерде биз әмелий әдилликтиң тек ғана өзин-өзи қызықтырыў ҳәм бийтараплылық жоқ етилген жерде мүмкин екенин көремиз, яғный әўлиелер тәнге муўапық ҳәрекет етпейди. Гилгалда басқарылған шіркеў ҳүкими бул жердиң мәнисине муўапық болыўы керек. Тән пассив болыўы керек, ҳәм дүньялық стандартларға орын болмаўы керек.
Ҳеш гүмансыз, Самуил Исраилди суд етиў ушын бул қаланы таңлағанда, оның әҳмийетли өтмишин еследи. Ол адамларды бир ўақытлары олардың бахыты ҳәм берекетлериниң баслаў ноқаты болған жерге қайтарыўды қәлегендей көринеди.
Мицпа
Мицпа Самуилдиң әдилликти басқарған үшинши қаласы еди. Бул Иордан дәрьясының арғы тәрепиндеги Гиладтағы Мицпа емес. Керсинше, ол Бинямин қабилеси аймағында, Бейтелден узақ емес жерде жайласқан еди (Ҳәкимлер 20).
Биринши Самуил 7-бап сондай-ақ Самуилдиң Мицпаны әдилликти басқарыў жери етип таңлаўының тийкарғы себебин айтады, ҳәм бул оның нызамды басқарыўының өзгеше тәбиятын ашып береди. Самуил тек ғана ҳуқықый мәселелерге қызықпастан, адамларды Қудайдың алдына қайтарыўды қәледи. Мицпа, «көзетши мунарасы» дегенди аңлатады, бул, айтқандай, илаҳий аян жери, онда биз Қудайдың нурына алып келинемиз ҳәм Қудай менен болған қатнасығымыз ҳаққында анық көзқарасқа ийе боламыз.
Бул бап сондай-ақ руўхый тиклениў ушын бир қатар зәрүр шартларды көрсетеди. Мицпа тәўбе етиў жери еди – Қудай халқының путлардан Оған қайтыўы. Исраиллер Қудай алдындағы өзлериниң аянышлы жағдайын мойынлады, бул Хожаның жүзи алдында суў төгиў менен символланған еди (2 Самуил 14:14; Жылаўлар 2:19). Олар өзлериниң гүналарын мойынлады ҳәм душпанның бойынтырығынан азат етиўди сорады. Буны ислегенде, олар өз күшлерине емес, бәлки Қудайға усынылған күйдириў қурбанлығының нәтийжелилигине, яғный қәдирине исенди – бул хаштағы Мәсихтиң сүўрети. Ҳақыйқаттан да, Қудай Өз халқын Мәсих ушын азат етеди!
Адамлар гүналарын мойынлағаннан кейин, биз мына әжайып сөзлерди оқыймыз: «Ҳәм Самуил суд етти Исраил балаларын Мицпада» (1 Самуил 7:6 NKJV). Самуилдиң адамларды Қудай менен дурыс қатнасыққа қайтарыў мақсети олардың жүреклерин ҳәм ақылларын Қудайдың нурына алып келиў ҳәм оларға «Хожаның барлық әдилликли ислерин» еслетиў арқалы әмелге асырылды БИЙ» (12:7). Усылайынша, Қудай даңқланды.
Самуил Қудайды Исраиллер Оның алдында кишипейиллик еткеннен кейин Оның әмелге асырған азатлығы ушын ҳүрметледи. Пайғамбар тас бағана орнатты ҳәм оның атын Ебенезер, яғный «жәрдем тасы» деп атады, себеби «усы ўақытқа шекем Хожа бизге жәрдем берди» (7:12). Ол бул илаҳий жәрдемниң естелигин Мицпаға қайтып ҳәм сол жерде жылдан жылға адамларды суд етиў арқалы сақлап қалғысы келди.
Рама
Самуил Исраилди суд еткен ақырғы қала Рама еди, «себеби оның үйи сол жерде еди» (7:17). Ол сол жерде жасады ҳәм өзин исраиллердиң мәплерине бағышлады. Бәлким, ол ата-анасының үйинде жасаған шығар, бул Қудайдан қорқатуғын ерли-зайыплылар Хожаға дуўа еткен үй еди БИЙ Ол олардың дуўаларына жуўап бергенге шекем (1:19, 2:11). Ата-анасы сыяқлы, Самуил де исраиллердиң барлық машқалаларын ҳәм мүтәжликлерин Қудай алдына алып келди, нур ҳәм даналық, түсиниў ҳәм ажыратыў ушын дуўа етти. Бул жерде де ол жоқарыдан жәрдем күтти ҳәм адамларды илаҳий принциплерине муўапық суд етти.
Рама, «бийиклик» дегенди аңлатады, таў қаласы еди. Самуил, айтқандай, Ибраҳим сыяқлы исеним бийикликлеринде жүрди – ал Лот көз бенен жүрди ҳәм Иордан тегислигин өз турақ жайы ушын таңлады. Ибраҳим сыяқлы, Самуилдиң де қурбанлық орыны бар еди. Ол ҳәр күни күйдириў қурбанлықларын усынатуғын табыныўшы еди. Буны өзимизге қолланыў ушын, биз «Ийса Мәсих арқалы Қудайға мақул руўхый қурбанлықлар усыныўымыз керек» (1 Пет. 2:5).
Бул арнаўлы деталь бул жерде келтирилген басқа үш орын менен байланыслы айтылмаған, ҳеш болмағанда бул аятларда емес. Рамада Самуил Хожаға қурбанлық орыны қурып, Оны излеў ҳәм Оны разы етиў ушын. Ол Қудайға бойсынбаған халыққа болған сабырлығы ушын, қыңыр халыққа берилген жақсылығының барлық дәлиллери ушын миннетдаршылық билдирди. Самуил Қудайдың Өз халқы ушын болған режелери ҳәм мақсетлери ҳаққында бир нәрсени түсинсе керек, олар майланған патша арқалы әмелге асырылыўы керек еди, оның алдыннан ол келген еди. Өз қурбанлық орынында Исраил ҳәкими Исраил Қудайына, барлық ырайым Қудайына (1 Пет. 5:10) ҳүрмет көрсетти!
Хьюго Бутер тәрепинен (бейимлестирилген)
Келеси айда бул серияның 14-бөлимин излең.