Шаңарақ – Апрель 2017 – Ырыс ҳәм Ҳақыйқат Журналы
Шаңарақтағы келиспеўшиликлерди шешиў/ Тоғызыншы бөлим
Шаңарақтағы келиспеўшиликлерге байланыслы ҳәр қыйлы пикирлерди көрип шыққаннан кейин, енди оларды шешиўге жәрдем беретуғын бирнеше әпиўайы, күшли усылларды көрип шығайық. «ҚАТНАС» сөзин акростик түрде қолланғанда, ҳәр бир ҳәрип келиспеўшиликлерди шешиў ушын қуралға айланады.
Қ арым-қатнастағы адамды ҳүрметлең, келиспеўшиликти таның ҳәм Қудайдан жәрдем алың.
А ҳўалды баҳалаң ҳәм неке ҳәм шаңарақ қатнасықлары ушын жаңа принциплерин орнатың.
Т аўықлықтан бас тартың, сүйиспеншиликти баслаң ҳәм роллерди анықлаң.
Н аўбеттеги жағдайға унамлы көзқарас пенен қараң ҳәм бир-бириңизге ашық болың.
А ўыр машқалаларды шешиң ҳәм жақсы пазыйлетлерди кийиң.
С өйлесиў қәбилетлерин жетилистириң.
Ы қыллы ҳәм руўхый араласыў арқалы сын ҳәм негативизмди жеңиң.
Қ ыйыншылықты атаң ҳәм шаңарақ қатнасықларын раўажландырың.
Т ағы да қатнасты қурыўды баслаң.
А дамгершилик пенен бир-бириңизге жәрдем бериң.
С аўбеттиң басында келиспеўшиликке араласың, унамлы өзгерислерди баслаў ушын.
Ы қыллы машқала шешиў қәбилетлерин раўажландырың.
Адамды ҳүрметлең, келиспеўшиликти таның ҳәм Қудайдан жәрдем алың Қарым-қатнастағы адамды ҳүрметлеў ҳәм келиспеўшиликти таныў ҳәм анықлаў ушын келиспеўшилик басланған жерден баслаў әҳмийетли. Бириншиден, адам машқаланы шешиўге ең үлкен тосқынлық болып табылатуғын бийкарлаўды бузыўға таяр болыўы керек. Келиспеўшиликлерге қатнасқанлардың көзқарасы көбинесе сондай бузылған болады, олар өзлериниң ҳәрекетлериниң зыянлылығын көре алмайды. Көп шаңарақлардың жақсы нийетлери бар ҳәм сүйиспеншиликти көрсеткиси келеди, бирақ қысым астында олар Қудайды ҳәм шаңарақ қатнасықларын бийкарлайды. Петрус ҳеш қашан Мәсихти бийкарламайман деп ойлаған, бирақ қыйын жағдайға дус келгенде, ол Ийени қарғыс ҳәм сөгис пенен бийкарлаған. Бирақ, Ийениң жәрдеми менен ол бийкарлаўды таныған ҳәм бузған, Оған қайтқан (Мат. 26:69-75; Марк. 14:66-72; Лук. 22:54-62).
Келиспеўшиликлерди таныў ҳәм бийкарлаўды бузыў әҳмийетли, бирақ көбинесе адам машқалалар менен гүресиўге күшсиз ҳәм қәбилетсиз сезеди. Шүкирлер болсын, адам ҳәр бир кризис ушын қәбилетли Кеңесши болған Мәсихтен қосымша ресурслар ала алады. «Оның аты Керемет, Кеңесши, Қүдиретли Қудай, Мәңги Әке, Тынышлық Әмири деп аталады» (Исая 9:6 NKJV), ҳәм Онда «даналық ҳәм билимниң барлық ғәзийнелери жасырылған» (Кол. 2:3). Келиспеўшиликлер Еваның Қудайға исенбеўшилиги арқалы Едем бағында басланғанда, бул оның жыланның өтириклерине бойсыныўына алып келгенде, ол ҳәм оның күйеўи Адам бийкарлаўда болған: Олар өзлерин Қудайдан жасырған. Бирақ Қудай оларды шақырғанда, олар бийкарлаўды бузған ҳәм Оған қайтқан, Ол сүйиспеншилик пенен керек болған «тери кийимлерди [өлтирилген ҳайўаннан, Мәсихтиң қурбанлық өлимин сүўретлейди] берген ҳәм оларды кийдирген», сонда бузылған қатнас тиклениўи мүмкин болған (Бас. 3:8-21).
Адам келиспеўшиликлерди танығанда, олар шешилмеген қалса, олардың ақыбетлеринен хабардар болыўы керек. Сонлықтан, шаңарақ системасындағы ҳәзирги келиспеўшиликти жеке мойынлаў ямаса қатнасқанларға сүйиспеншилик пенен көрсеттиў керек, сонда керек болған өзгерислер енгизилиўи мүмкин. Келиспеўшиликти таныў ҳәм мойынлаў дәўиринде, адам өзин шатасқан ҳәм үмитсиз сезиўи керек емес.
Жақсысы, бир машқала ямаса себепши фактор бир ўақытта шешилиўи керек. Қатнасқан адам керек болғанда қосымша жәрдем излеўге қарар етиўи ҳәм исеним арқалы Қудай менен жақын қатнас орнатыўы керек. Басқа адамды ямаса адамларды ҳүрметлеў, машқаланы таныў ҳәм керек болған ҳәрекетлерди әмелге асырыўға қарар етиў арқалы, келиспеўшиликлерди шешиўдеги биринши қәдемлер тасланған болады. Ҳәрдайым есиңизде болсын, Қудай сизден ҳәм сиздиң жағдайларыңыздан үлкен. Ол сизди ҳеш ким қәлемегенде де сүйеди ҳәм ғамхорлық етеди, ҳәм ҳәр қандай жерде, ҳәр қандай ўақытта, ҳәр қандай кризисте сиз ушын бар.
Жағдайды баҳалаң ҳәм неке ҳәм шаңарақ қатнасықлары ушын жаңа принциплерин орнатың Келеси қәдем – жағдайды баҳалаў, мағлыўмат топлаў ҳәм келиспеўшиликти шешиў ушын ең жақсы усылды анықлаў. Болжаўларға тийкарланған ҳүкимлер ҳәм жуўмақлар шығарыўдан сақланыў керек. Шаңарақтың өтмиште келиспеўшиликлер менен қалай гүрескенлигин, ашықтан-ашық ямаса бәрин жасырып, «жарылыў» болғанға шекем бәри жақсы деп көрсеткенлигин үйрениў әҳмийетли. Шаңарақлар әдетте өзлериниң стандартларын орнатады, бирақ олар көбинесе қәте ҳәм жетерли емес.
Кейде шаңарақлар келиспеўшиликлерди шешиў ушын ең жақсы мағлыўматнама китабын сорайды, онда саламат ҳәм бахытлы қатнасықлар ушын көрсетпелер де бар. Ең жақсы кеңес – Бас Қолланыўшы Қолланыўшы, Мухаддес Китапты қолланыў. Бул Китап келиспеўшиликлерди шешиў ҳәм Ийе Ийса Мәсихтиң беккем тийкарына қурылған бахытлы үйде жасамақ ушын барлық керек болған көрсетпелер ҳәм принциплерин қамтыйды. Шаңараққа байланыслы көп аятлар бар, бирақ бул жерде тек Ғазаллар 127-ни көрип шығайық. Бул ғазалда ҳәр бир жүректе ҳәм үйде орнатылыўы керек болған төрт тийкарғы принцип бар.
*1. Үй Қудай тәрепинен қурылған.* Қудайдың илаҳий режеси бар ҳәм Ол Бас Қурыўшы. «Егер Ийе үйде қурмаса, оны қурыўшылар бийкарға мийнет етеди» (1-аят). Бул Яҳўа ҳәр бир берекеттиң дереги екенлигин көрсетеди, ҳәм Онсыз адамның барлық ҳәрекетлери бийкар. Үй адамның даналығы ямаса тапқырлығы менен емес, Ийе тәрепинен қурылған. Сонлықтан, шаңарақ унамлы сөзли күшейтиўлер ҳәм сүйиспеншилик пенен шаңарақ қатнасықларын қурыўда Қудайдың жәрдемин үнеми излеўи керек.
*2. Үй Қудай тәрепинен сақланады ямаса қорғалады.* Үйди қурыўшы Ийе – үйди сақлаўшы. «Егер Ийе қаланы қорғамаса, қараўыл бийкарға оянық турады» (1-аят). Қала үйлерден қуралған, ҳәм үй ҳәр қыйлы жаманлықлардан, қәўиплерден ҳәм зорлықтан қорғалыўы керек. Сонлықтан, шаңарақ оны бирге услап турыўда Қудайдың жәрдемин излеўи керек.
*3. Үй қанаатланыў ҳәм тынышлық орны болыўы керек.* Көп шаңарақлар материализмге байланыслы қанаатланбаўшылық себепли қатнасықларды жоғалтады. Аналардың жумыс күшине кириўи менен бирге күйеўлери менен бирге материаллық табыслар, абырай, күш ҳәм атақ-даңқ еки ушынан да шамды жағыўдан келип шығатуғын шаңарақ жоғалтыўына арзымайды. «Ерте турыўыңыз, кеш отырыўыңыз, қайғы нанын жеўиңиз бийкар; себеби Ол өз сүйгенлерине уйқы береди» (2-аят). Көп жумыс ислейтуғын аналар жумыста болғанлықтан айып ҳәм өзин-өзи айыплаў сезимлерине дус келеди, бирақ, әлбетте, аналар шаңарақлары ушын керек болған нәрселерди тәмийинлеў ушын жумыс ислеўи керек болған жағдайлар бар.
Қызымыз туўылғаннан кейин, ҳаялыма жумысынан төрт айлық аналық декрет берилди. Жумысқа қайтқанда, қызымызды досты ҳәм исенимли мәсихши болған бала бағыўшы баққан. Бирақ, артқа қарап, ананың баласына ғамхорлық етиўиниң орнын басатуғын ҳеш нәрсе жоқ екенлигин түсинемиз. Көшкенде, сол ўақытта 11 жаста болған қызымызға жаңа орталыққа үйрениўге жәрдем керек болды. Биз ҳаялымның қызымыз ушын үйде болыўына келистик. Сонлықтан, еки ата-ананың да жумыс ислеўи ҳәм баланы бағыўы қандай екенлигин билемен. Ана үйде болғандағы айырмашылықты да билемен. Пайдалары сондай үлкен, сонлықтан мен ҳәзир аналарды мүмкин болса, баласы ямаса балалары менен үйде болыўға ынталандыраман.
Бүгинги жәмийетимизде материализмге үлкен әҳмийет бериледи. Ақшаның болыўында ҳеш қандай жаманлық жоқ, ҳәм оның жоқлығы әҳмийетли қолайсызлық туўдырыўы мүмкин. Бирақ «ақшаға болған сүйиспеншилик» (1 Тим. 3:3, 6:10) ҳәм көбирек ақшаға ийе болыўға болған қызығыўшылық – бул аўыр машқала. Ҳақыйқый қанаатланыў Қудайды таныўда табылады, себеби «Ол өз сүйгенлерине уйқы береди» (Ғазаллар 127:2). Көп шаңарақлар өзлеринде жоқ нәрселер ҳаққында сондай қәўетерленеди, олар өзлеринде бар нәрселерден де ләззет алмайды. Бизге есимизден шығармаў керек: «Қанаатланыў менен бирге Қудайға болған тақўадарлық үлкен пайда» (1 Тим. 6:6).
*4. Үй – балалар ушын билим бериў басланатуғын жер.* Балалар – берекетлер, жүк емес. «Мине, балалар Ийеден мийрас, ана қурсағының жемиси Оның сыйлығы» (Ғазаллар 127:3). Көп аналар балалардың табысқа ҳәм кәсипке бағдарланыўға тосқынлық ететуғынына исендирилген, бирақ Қудай олардың берекет екенлигин айтады. Ол оқсаўы толы адамды «бахытлы» деп жәриялайды (5-аят).
Балалар қыйыншылық туўдырыўы, дәраматты азайтыўы, қурбанлықларды талап етиўи ҳәм ҳәтте жүрек аўыртыўы мүмкин, бирақ олар буған арзыйды. Аналар балаларын басқаларға бағыўға қалдырмай, өзлери тәрбиялаўға ҳәрекет етиўи керек. Балалар ата-аналық структураға ҳәм тәрбияға мүтәж. «Жаўынгердиң қолындағы оқлар сыяқлы, жаслықтағы балалар да сондай» (4-аят). Оқ – бул адамның қолында турып, нышанға бағдарланыўы мүмкин болған ушлы қурал. Сонда биз балалардың ата-аналары тәрепинен тәрбияланыўы әҳмийетли екенлигин көремиз, сонда олар өмирди реал мақсетлер менен ҳәм туўры бағдарда даўам еттириўи мүмкин.
Сонлықтан, келиспеўшиликлердиң себеплерин итибар менен баҳалаў ҳәм олар менен гүресиўдиң қәте үлгилерин үйрениў өте әҳмийетли. Сондай-ақ, үйдеги қурылыс (адамлардың қалай бирге жасайтуғыны), сақлаў ҳәм қанаатланыў, сондай-ақ балалардың ата-аналарына болған ҳүрмети, жуўапкершилиги ҳәм қатнасығы баҳаланыўы керек. Дурыс ислейтуғын ата-аналар сондай унамлы үлги көрсетиўи мүмкин, балалар оларды сондай итибар ҳәм сүйиспеншилик пенен тәрбиялаған әкеси ҳәм анасын көңилин қалдырғысы келмейди.
Таўықлықтан бас тартың, сүйиспеншиликти баслаң ҳәм роллерди анықлаң Көп жыллар даўамында шешилмеген келиспеўшиликлер болғанда, ашыў ҳәм таўықлық жүги бахытлы қатнасқа қарай алға басыўды аўыр түрде тосқынлық етиўи мүмкин. Жүктен бас тартыў әҳмийетли, себеби сонда адам неке саяхатын даўам еттириўи мүмкин.
Сүйген адам тәрепинен қабыл етилмеў өте аўыртпалықлы. Ҳақыйқый, турақлы ҳәм шын жүректен сүйиспеншилик ҳәр бир адамның жүрек үни. Сүйиспеншилик – бул айыптың аўыр жүгин көтеретуғын рычаг ҳәм шешилмеген келиспеўшиликлерди ҳәм иштеги ашыў, таўықлық ҳәм жаралаў сезимлерин ашатуғын гилт. Егер сиз қатнасықларға байланыслы дүньялық философияны устансаңыз, сиз ушын әли де үмит бар. Өзиңизге, жубайыңызға ҳәм Қудайға шыншыл болың. Өзиңизде болған ҳәр қандай наркоманияны Қудайға мойынлаң ҳәм тапсырың. Сонда сиз Оның сүйиспеншилигин ҳәм кеширимин сезесиз (1 Юҳ. 1:9).
Мектептеги дәслепки жылларымда «СҮЙИСПЕНШИЛИК» сөзин жазғанда, үлкен «С» ҳәрипин жоқарыдан төменге туўры сызық пенен баслап, соң төменги жағынан басқа туўры сызық пенен даўам еттириўим керек болған. Буны еслегенде, тереңирек сабақ алыў керек екенлигин түсиндим: Шаңарақлар сүйиспеншиликти сезиўи ушын, бәримиз жоқарыдан Қудай менен баслаўымыз ҳәм Оның илаҳий сүйиспеншилигиниң биз арқалы басқаларға ағып өтиўине рухсат бериўимиз керек. Бул жеңис өмирин жаратыўы мүмкин. Оның сүйиспеншилиги биз арқалы ағып өткенде, биз мәнисли ҳәм мақсетли өмирге ийе боламыз. Қатнасықлар илаҳий сүйиспеншилик сезилмесе ҳәм көрсетпесе, қатты сәтсизликке ушырайды, себеби бул сүйиспеншилик қәтелерден тысқары қарайды ҳәм мүтәжликлерди таныйды. «Сүйиспеншилик көп гүналарды жабады» (1 Пет. 4:8).
«Күйеўлер, ҳаялларыңызды сүйиң» – бул Мухаддес Руўх тәрепинен Паўыл арқалы Ефеслилерге 5:25-те берилген үгит-нәсият. Көп күйеўлер ҳаялларын сүйеди, бирақ оны көрсеттиўде қыйыншылыққа ушырайды. Сонлықтан олар ҳаялларын қалай сүйиў керек екенлигин сорайды. Соны менен бирге, көп ҳаяллар күйеўлерине қалай бойсыныўы керек екенлигин сорайды. Бул сораўлар жуўапсыз қалғанда, шаңарақта роль шатасыўы болады. Жуўап бериў ушын, мен Бас Қолланыўшы Қолланыўшы, Мухаддес Китапқа мүрәжат етемен, онда әмелдеги сүйиспеншилик көринеди ҳәм роль анықлаўы анық белгиленген. Күйеўлер ҳаялларын қалай сүйиўи керек? Жети усынысты көрип шығың:
*1. Күйеўлер ҳаялларын ким екенлиги ушын сүйиўи керек.* Бул қабыл етиўдиң өнимдарлыққа тийкарланбағанлығын аңлатады. Олар ҳаялларының ишки гөззаллығын көреди. Мәсих Шіркеўди бар болғанындай сүйеди, ҳәм Ол оны көп әззиликлери себепли таслап кетпейди. «Күйеўлер, ҳаялларыңызды сүйиң, Мәсих те Шіркеўди сүйгендей ҳәм Өзин ол ушын бергендей» (25-аят). Ийса Мәсих Өз сүйиспеншилигин толық көрсеткен.
*2. Күйеўлер ҳаялларын жағымлы ойлар ойлаў арқалы сүйиўи керек* ҳәм сол ойларды оларға жеткериўи керек. Күйеўлердиң Қудай, ҳаяллары ҳәм өзлери ҳаққында жағымлы ойлар ойлаўы саламат. Ақыл күшли, ҳәм биздиң ойларымыз бир-биримиз бенен болған ҳәрекетлеримиз ҳәм реакцияларымызға тәсир етеди. Апостол Паўыл жуўмақлаған: «Ҳәр қандай ҳақыйқый нәрселер, ҳәр қандай асыл нәрселер, ҳәр қандай әдалатлы нәрселер, ҳәр қандай таза нәрселер, ҳәр қандай сүйкимли нәрселер, ҳәр қандай жақсы хабарлы нәрселер, егер қандай да бир пазыйлет ҳәм мақтаўға ылайық нәрсе болса; бул нәрселер ҳаққында ойланың» (Фил. 4:8). Сонлықтан, ҳаялларымызға күнделикли берилген шын жүректен мақтаўлар қатнасты жақсылайды.
*3. Күйеўлер ҳаялларын күнделикли қушақлаў арқалы сүйиўи керек.* Бул сүйиспеншиликтиң жақсы көриниси, анық көрсеткиши, күйеўлердиң күнин ҳаялларының қолларын услап ҳәм бирге дуўа етиў арқалы баслаўы. Ертеңгиликте хошласыў өбиси ҳәм үйге қайтқанда өбисиў ҳәм қушақласыў жақынлықты ҳәм тийислилик, керек болыў ҳәм сүйилиў сезимлерин раўажландырады. Сонда күйеўлер сүйиспеншиликти ойлағанда, олар сүйиспеншиликти сөз бенен айтады ҳәм ҳаялларын сүйиспеншилик пенен қушақлайды.
*4. Күйеўлер ҳаяллары ушын қурбанлықлар етиўге таяр болыўы керек.* «Мәсих те бизди сүйген ҳәм Өзин биз ушын, Қудайға саўға ҳәм қурбанлық етип берген» (Ефеслилерге 5:2). Ол Шіркеў ушын өлген, ҳәм күйеўлер ғурурдан ҳәм өзин-өзи сүйген амбициядан өлиўи керек. Кейбир күйеўлер ҳаялларына болған сүйиспеншилигин сөз бенен айтпайды, басқалары сөз бенен айтады, бирақ сүйиспеншиликти көрсетпейди, ҳәм көпшилиги ҳаялларын әҳмийетсиз деп есаплайды. Мухаддес Жазыўда сүйиспеншилик ҳәрекет пенен даўам етеди. Мысалы:
«Қудай сондай сүйген... Ол Өзиниң жалғыз туўылған Улын берген» (Юҳ. 3:16),
- «Мәсих те Шіркеўди сүйген ҳәм Өзин ол ушын берген» (Ефеслилерге 5:25), ҳәм
- «Мен Қудай Улына болған исеним менен жасайман, Ол мени сүйген ҳәм Өзин мен ушын берген» (Гал. 2:20).
- *5. Күйеўлер ҳаялларын шын жүректен сүйиўи керек. «Күйеўлер өз ҳаялларын өз денелери сыяқлы сүйиўи керек» (Ефеслилерге 5:28). Олар ҳаялларын бағыўы ҳәм қәдирлеўи керек. Өз денелерине көп итибар беретуғын күйеўлер ҳаялларына да сондай итибар бериўи керек. Еркеклер өз денелерин қәдирлейди ҳәм ғамхорлық етеди, ҳәм сондай-ақ ҳаялларын да қәдирлеўи ҳәм ғамхорлық етиўи керек. Үйленген еркеклер ҳаялларын өзлериниң бир бөлеги сыяқлы сүйиўи керек – мүлк сыяқлы емес. Еркектиң денеси шаршағанда, ол оны тыныштырады; аш болғанда, оны тойдырады; шөл болғанда, оны суўсын менен қандырады. Ол ҳаялын да сондай сүйиўи ҳәм ғамхорлық етиўи ҳәм оның барлығын ҳәрдайым қәдирлеўи керек. Роджер П. Дэниел өзиниң Мухаддес Китапқа тийкарланған китабында, *Еркек+Ҳаял: Қудайдың Жобасы, жуўмақлаған: «Ҳаялын шын мәнисинде сүйгенде, күйеў өзин раўажландырады, себеби ол ҳәм оның ҳаялы бир дене – бир шаңарақ бирлиги, бирге жабысқан... Егер ол оны жараласа, ол өзин жаралайды. Сүйиспеншиликли күйеў, бәлким, орнына сүйиспеншилик алады».
*6. Күйеўлер ҳаялларын басқа барлық ҳаяллардан ямаса шаңарақ байланысларынан жоқары сүйиўи керек.* «Усы себепли еркек әкеси ҳәм анасын таслап, ҳаялына қосылады, ҳәм екеўи бир дене болады» (31-аят). Ҳаялларымыз биздиң бизнесимизден, досларымыздан ҳәм ҳәтте жеке қызығыўшылықларымыздан ямаса хоббилеримизден алдын келиўи керек. Мәсихсиз көп некелер 1+1=2 деп есапланады, бул ҳәр бир адамның өз жеке қызығыўшылықлары бар екенлигин ҳәм тийкарынан өз жолы ҳаққында ғамхорлық ететуғынын аңлатады. Бирақ Мәсихке тийкарланған неке қатнасығы ушын теңлеме 1х1=1 деп оқылады, бул күйеў ҳәм ҳаялдың тең әҳмийетли екенлигин, айырмашылықларын таныйтуғынын, бирақ бирликте екенлигин аңлатады – ийә, «бир дене».
*7. Күйеўлер ҳаялларын турақлы түрде сүйиўи керек.* Күйеўлер сыпатында биз неке қатнасығы даўамында ҳаялларымызға садық ҳәм исенимли болыўымыз керек. Биз оларға руўхый, экономикалық, социаллық ҳәм эмоционаллық қоллап-қуўатлаў бериў арқалы жақсы тәмийинлеўши болыўымыз керек. «Егер кимде-ким өз шаңарағы ушын, әсиресе өз үйи ушын тәмийинлемесе, ол исенимнен бас тартқан ҳәм исенимсизден де жаман» (1 Тим. 5:8).
Некелерде пикир айырмашылықлары ҳәм ҳәтте келиспеўшиликлер де болыўы мүмкин, бирақ ҳаялларымызға болған сүйиспеншилигимиз ҳеш қашан азаймаўы керек. Биз оның қәўипсизлик, тынышлық ҳәм сүйиспеншилик сезимлерин раўажландырыўымыз керек. Биз ҳеш қашан ҳаялларымызды әҳмийетсиз деп есапламаўымыз ямаса оларға өз хызметкерлеримиз, мүлкимиз ямаса бала бағыўшыларымыз сыяқлы қатнас қылмаўымыз керек. Оның орнына, биз некени үнеми жаңа ҳәм жанлы услап турыўымыз керек, бирге сапалы ўақыт өткерүү, бирге ҳәм бир-биримиз ушын дуўа етиў, жағымлы тосын сыйлар бериў, саяхатларға шығыў, кешки сейиллерге шығыў, унамлы сөзли күшейтиўлер ҳәм басқа көп нәрселер арқалы. Дана адам Сулайман жуўмақлаған: «Көп суўлар сүйиспеншиликти сөндире алмайды, ҳәм суў тасқынлары оны бастыра алмайды» (Нағ. 8:7).
«Ҳаяллар, күйеўлериңизге бойсының, Ийеге бойсынғандай» (Ефеслилерге 5:22) – бул Қудайдан ҳаялға берилген үгит-нәсият. Ҳаяллардың жуўапкершилиги бар, бирақ бул бойсыныў оның күйеўине төмен екенлигин аңлатпайды. Бул контекстте бул тек тең әҳмийетли адамның Ийе Ийса Мәсихти разы етиў ушын өзин басқаның астына қойыўы. Ийе Ийса Өз Әкесине бойсынған, гәрше Ол Әкесинен төмен болмаса да, тең болған. «Мәсих Ийса, Ол Қудайдың формасында болса да, Қудай менен тең болыўды урлық деп есапламаған» (Фил. 2:5-6). Ийса Мәсих жәриялаған: «Мени көрген адам Әкени көрген» (Юҳ. 14:9), ҳәм «Мен ҳәм Мениң Әкем бирмиз» (10:30). Сонлықтан, ҳаялдың күйеўине бойсыныўы төмен екенлигин аңлатпайды. Керсинше, бул оған болған сүйиспеншиликти ҳәм ҳүрметти көрсетеди, ҳәтте Ийеге болғандай.
Бойсыныўдың себеби – Қудайдың жердеги шаңарақ ушын тәртиби бар. «Күйеў ҳаялдың басы, Мәсих те Шіркеўдиң басы болғаны сыяқлы» (Ефеслилерге 5:23). Күйеўдиң илаҳий берилген роли – ҳаялдың басы болыў. Бирақ бул басшының жоқары екенлигин ҳәм оның тек буйрық бериўи ямаса ҳаялынан бойсыныўды талап етиўи керек екенлигин аңлатпайды. Ҳаял бойсыныўы керек, себеби ол буның Қудайдың тәртиби ҳәм оның илаҳий берилген роли екенлигине исенеди. Ҳақыйқый бойсыныў еркинликти шеклемейди, ол еркинликти раўажландырады. Биз өмиримизди Мәсихке тапсырғанда, Ол бизге еркинлик береди, қуллық емес. Сонлықтан күйеўлер сүйиспеншиликли басшылықты тәмийинлеўи керек, Мәсих Шіркеўге сүйиспеншилик көрсеткендей.
Келиспеўшиликлерди шешиўдеги усыллардан бири – негатив эмоциялар арқалы ислеў ҳәм өтмиштеги аўыртпалықлы тәжирийбелерден бас тартыў. Бул шексиз сүйиспеншиликти қолланыў арқалы әмелге асырылыўы мүмкин. Үнеми урыс-керистиң алдын алыў ушын күйеў ҳаялын қалай шын мәнисинде сүйиўди билиўи керек, ҳәм ҳаял күйеўге Қудайға унамлы бойсыныў нени аңлататуғынын билиўи керек. Есиңизде болсын, бассыз дене өлик, еки баслы дене шатастырады, бирақ басшылық роли дурыс орынланған бир баслы дене келиспеўшиликлерди шешеди ҳәм жетилген неке қатнасығын сақлайды.
Келеси айдағы мақалада «ҚАТНАС» пунктлеримизди даўам еттиремиз.
ЖУЎМАҚЛАЎШЫ ЕСЛЕТПЕ
- Адриан Роджерс, Қаядағы Үй, Аудио Кассета (Мемфис, ТН; Сүйиспеншилик Табыўға Арзыйды).
Эммануэль В. Джон тәрепинен, «Шаңарақтағы келиспеўшиликлерди шешиў – Бузылыўлар ҳәм Ажырасыўлардың алдын алыў» китабынан алынған, *Overcomer Press, *Овоссо, МИ; 1993-жылда басылған.