Серия– 2016-жыл февраль –Нәзиклик ҳәм Ҳақыйқат журналы
Менменлик ҳаққында бир неше әмелий көрсетпелер
МЕНМЕНЛИК
Өткен айда жазған өзиңди сүйиў гүнасы, Ийсаға уқсамаған гүна сыпатында айрықша сыпатланыўы мүмкин; бирақ менменлик гүнасы тиккелей шайтаннан. Бири христианға қарсы, екиншиси шайтанлық. Ҳақыйқаттан да, Мухаддес Китаптың тили анық. 1 Тимутей 3:6 да биз менменлик пенен көтерилиў «шайтанның ҳүкимине» себеп болғанын көремиз ( KJV ); ҳәм Езекиел 28 де биз бир ўақытлары «даналыққа толы, ҳәм гөззаллықта кәмил» болған биреўдиң жүреги оның гөззаллығы себепли қалай көтерилгени ҳаққында толық мағлыўматты оқыймыз. Бирақ оның даналығы оның жарқынлығы себепли бузылған ҳәм сол себепли ол аспаннан тозаққа түскен.
Менменлик жүректен шығады
Менменлик ҳәр бир инсанның жүрегинде бар. Ҳәмме бул кеселликке шалынған, гәрше көпшилик оны кемшилик емес, бәлки зиннет деп есаплайды. Қудайдың Сөзи әпиўайы ғана айтады: «көтерилген көз ҳәм менмен жүрек» – дүньяда жоқары баҳаланған – «гүна» (Нақыллар 21:4). Олар Қудайға (Нақыллар 6:16-17; 16:5) ҳәм даналық пенен белгиленген Ийсаға (Нақыллар 8:13) жек көринишли.
Ҳәмме менменликтиң тамыры жүректе: «Адамлардың жүрегинен… менменлик, ақымақлық… шығады» (Марк 7:21–22). Мүмин менмен жүректен қалай қутыла алады? Бир ғана жол бар – Ийсаға уқсамаған, бирақ шайтанға уқсаған қәсийетти даўам етип қәдирлеўден уялғанша, жүреги жумсақ ҳәм кишипейил болған Оның аяқлары астында отырыў арқалы.
Руўхый менменлик
Келиң, Сөзде айтылған менменликтиң бир неше түрлерин көрип шығайық. Биз фарисейлерде руўхый яки диний менменликтиң бир түрин табамыз. Олар Қудай алдына мынадай сөзлер менен келиўден уялмаған: «Қудай, Саған шүкир етемен, мен басқа адамлардай емеспен» (Лука 18:11). Әлбетте, бундай сөз мүминлердиң дуўаларында орын таппайды.
Биз менменликтиң ақырғы күнлердиң қәсийетлеринен бири екенин умытпаўымыз керек (2 Тимутей 3:2) ҳәм сол себепли биз оған қарсы қатты сергек болыўымыз керек. Руўхый менменлик, бәлким, ең жаман түри, себеби ол Ийсаның аты менен байланыста өзин көрсетүүден уялмайды – бундай адамлар жумсақ ҳәм кишипейил Ийсаның изинен барыўшылар екенин айтқанда қорқынышлы нәрсе. Бул гүна бизден узақта болсын, ҳәм бул қатарларды оқыған ҳеш ким Қудайға қарсы буншалық қорқынышлы гүна етпесин, Оның ҳақыйқатын шайтанның гүнасын – руўхый менменликти – ислеўге жәрдем бериў ушын қолланбасын.
Биз ҳақыйқаттан да Оның алдына киргенимизде, бундай жағдай ҳеш қашан болмайды. «Сонда патша Даўыт кирип, Хожамның алдында отырды ҳәм айтты: Мен киммен, Хожам Қудай? ҳәм мениң үйим не, Сен мени буншалыққа алып келдиң?» (2 Самуел 7:18). Бирақ биз Қудайдың алдынан шыққанымызда, мақтаныў басланады (2 Коринфлилер 12:7 ни қараң).
Лаўазым менменлиги
Менменликтиң басқа бир түри байлық ҳәм лаўазымнан келип шығады. Биз буның мысалларын Хизкияда (2 Патшалар 20:13), Навуходоносорда (Даниел 4:30), Белшаззарда (Даниел 5:22), Ҳиродта (Ҳаўарийлер 12:21) ҳәм басқа көплерде көриўимиз мүмкин. Сораў мынада: «Бул бизде көрине ме? Биз өз ҳәрекетлеримиздиң биринде бул Ийсаға уқсамаған руўхты өзимизден кедей ҳәм кишипейил болғанларға көрсетемиз бе?» Әлбетте, жоқ! Себеби егер руўхый менменлик қорқынышлы болса, бул бири жек көринишли ҳәм Қудайдың суверен мәрҳаматы бизди қай жерге қойғанын ҳеш қашан түсинбегенимизди анық көрсетеди. Бул Яқуб 3 те айтылған.
Менменликтиң басқа формалары
Менменликти пайда етиў ушын байлық керек емес. Бул өлимши урық ҳәр жерде көринеди ҳәм көп ўақыт кедейлер ең менмен болады – бул әсиресе Хожамның халқы арасында ушырасады. Көп адамлар христиан болғаннан кейин, басқа ҳеш қандай тийкарда ушыраса алмайтуғын адамлар менен еркин араласып, кишипейилликте өсиў орнына, аз ғана нәрсесин жоғалтып, менмен жүрекке ийе болған.
Биз өте сезимтал сезимлерге ийе екенимиз ҳәм басқалардың сөзлеринен жараланғанымыз ҳаққында сөз еткенимизде, бул көп ўақыт тек ғана менменлик болып, өзимиз бенен қаншалық дәрежеде мәшғул екенимизди көрсетеди. Менменлик сыртқы зиннетте, дүнья модасына сай кийиниўде ҳәм христианға ылайықсыз түрде көриниўи мүмкин. Басқа бир түри – Қудай берген саўғалар менен мақтаныў.
Емлеў
Хожам Өзи «жумсақ ҳәм кишипейил жүрекли» екенин анық айтқан (Матфей 11:29). Биз Оның буны ҳәр түрли жоллар менен көрсеткенин табамыз, мысалы, гүнасыз биздиң тәбиятымызды қабыл етиў арқалы (Филиппилилер 2:7; Еврейлер 2:14, 4:15), ҳәм Оның турмыстағы орнын таңлаўында (Юханна 9:29). Оның руўхын көрсеткенин айтқанларымыздың қаншамыз, егер бул дүньяда өз орнымызды таңлаўға қалдырылсақ, бундай таңлаўды ислеген болар едик? Биз Хожамыздың сүўретине уқсаўға шақырылғанбыз. Бизден ким ҳаққында бул ҳақыйқат? Биз христианлардың бул дүньяда ата-аналарынан да табыслы болыўға ҳәрекет еткенин яки өз балаларын өзинен де жоқарыға көтергенин көргенимизде, бул сораўды бериўимиз мүмкин. Биз Яқуб 1:9 дың биринши ярымын қатты орынлаймыз – «Төмен дәрежели аға-ини өзиниң көтерилгенине қуўансын» – бирақ қанша адам төменлетилгенде қуўанады (10-аят)?
Ийса яки Өзиң
Аспаннан көринедиген бир сызық бар, биз жерде оны ажырата аламыз ба, жоқ па. Бир тәрепте христианлар бар, олар не болса да, көбирек нәрсе болыўға умтылады яки өзин болмаған нәрсе деп ойлайды. Олар бар нәрсесинен ләззет ала алмайды, себеби олар көбирек нәрсени қәлейди, ҳәм олар қанаатлана алмайды, себеби олар ҳеш қашан қанаатланбайды. Гейбиреўлер ҳәтте өз Хожасы таңлаған орыннан уялады, бирақ Ол бас тартқан орын менен мақтанады. Бул сызықтың екинши тәрепинде Ийса ҳәм Оның сүўретин көрсететуғын мүминлер бар. Биз турмыстағы орнымызды өзгертиўге шақырылмағанбыз, бирақ биз ақылымызды өзгертиўге шақырылғанбыз.
Хожам ағаш устасы болыўдан да төмен орынды ийеледи. Ол ҳәммениң хызметшиси болды (Матфей 20:28; Лука 22:27), ҳәтте шәкиртлериниң аяқларын жуўды (Юханна 13:5). Бул себепли Ол жек көрилди (Марк 6:3; Юханна 9:29) – ҳәм Оның изинен барыўшылар да жек көриледи. Олар «төмен руўхлы» деп аталады ҳәм менмен ҳәм амбициялы адамлар тәрепинен шетке ысырылып, тапталады. Бул әҳмийетли емес, себеби егер азап шеккенлер Филиппилилер 2 деги кишипейилликтиң таза булағынан ишкен болса, олардың жанлары соншалық сергиген болады, олар тек ғана Хожасының гөззаллығын көтерип жүргени ушын қуўанышқа толы болады.
Қудай кишипейиллер ҳаққында не ойлайды
Қудайдың кишипейиллер ҳаққында не айтқанын тыңлаң:
- Ол оларды еситеди (Забур 9:12).
- Олар Оның алдында болыўдан ләззет алады (Ишая 57:15).
- Ол оларды қутқарады (Аюб 22:29).
- Ол оларды көтереди (Лука 14:11; 18:14).
- Ол оларға көбирек мәрҳамат береди (Яқуб 4:6), ал Ол менменлерге қарсы турады.
Әўлийелер кишипейилликти кийиўге ҳәм оны «кийиниўге» шақырылған. 1 Петрус 5:5 те қолланған сөз гөззал, яғный бизге қай тәрептен жақынлассақ та, кишипейиллик көринеди дегенди аңлатады. Мүминлер кишипейилликте жүриўи керек (Ефеслилер 4:1-2), ал өзлериндеги жалған кишипейилликтен сақланыўы керек (Колоселилер 2:18,23), бул тек ғана жасырын менменлик.
Бәлким, Ийсаның мәрҳаматының өзгерттириўши күшин, тәбиятынан менмен ҳәм тәкәббир адам ҳақыйқаттан да жумсақ ҳәм кишипейил руўхлы болғандағыдан артық ҳеш нәрсе көрсетпейди. Керсинше, ҳақыйқаттың Ийсадан бөлек усланылған хаты қалай бузатуғынын, кишипейил, тыныш адамның христианлар арасына келгеннен кейин мақтаншақ ҳәм менмен болып қалғанын көргенимиздегиден артық ҳеш нәрсе күшлирек айтпайды. Өкинишке орай, бул көп ўақыт көринедиган көринис!
Сонда, жуўмақлап айтқанда, биздиң әзиз оқыўшыларымыздан биз алдын айтқан еки мәрҳаматты – өзиңди сүйиўсизлик ҳәм кишипейилликти – раўажландырыўға ҳәм Ийсаға уқсаўға умтылыўын сораймыз. Өзиңди сүйиўдиң христианға қарсы гүнасын ҳәм менменликтиң шайтанлық гүнасын жек көринишли нәрселер сыпатында таслаң.
Бул нәрселерге ким жетерли? Қудайға шүкир, жуўапты излеў узақ емес: «Биздиң жетерлилигимиз Қудайдан» (2 Коринфлилер 3:5); Ол кишипейиллерге Өз жолын үйретеди (Забур 25:8-9). Биз Оған ҳәмме кишипейиллик пенен қарап, бизге Ийсаның мәрҳаматынан көбирек бериўин ҳәм Хожа Ийса Мәсихтиң кишипейил изинен барыўшылар болыўымыз ушын бизди жақсырақ таярлаўын сорайық.
«Оҳ, сол ақыл бизде табылсын Сенде жарқын жарқыраған –Кишипейил, жумсақ ҳәм төмен ақыл Менменлик ҳәм қызғаныштан азат.»
Алфред Т. Скофилд тәрепинен, (бейимлестирилген)
Келеси айда көбирек әмелий көрсетпелерди излең.