Мен жалғыз ата-ана едим
Еди жекшемби таңы, 1987-жылдын 20-декабры. Мен шүкирлик кылыў хызметине ҳәмме нәрсе таяр екенине исенетиним ушын ерте шіркеўге келдим. Бизде сондай-ақ шаңарақлық хызмет даўамында арнаўлы Рождество бағдарламасы болыўы керек еди, онда жекшемби мектебиниң балалары қатнасады. Мениң ҳаялым ҳәм балаларым ярым сааттан кейин келеди, ҳәм бул жекшемби ол шіркеў ушын гүл сатып алыў ушын базарға тоқтаўды режелестирди.
Баслаўымыздан он бес минут алдын, мениң улым Дэвид кирип келип маған айтты: «Әке, сиз шығып анамды көргениңиз жақсы; ол аўырып атыр».
Мен машинаға бардым, Эннниң өңи қубарып, азап шегип атырғанын көрдим. «Не болды?» деп сорадым. «Көкирегимде аўырыў бар ҳәм бул жүрегим деп ойлайман», – деп жуўап берди ол.
Мен жағдайдың аўыр екенин көрдим, ҳәм биз үш миль узақлықтағы клиникаға асығыс жолға шықтық. Жолда Энн маған мени сүйетуғынын айтты, соң балалардың Рождество саўғаларын қаерге жасырғанын айта баслады, сонда мен оларды таба аламан.
«Қайғырмаң», – деп жуўап бердим мен, «ҳәмме нәрсе жақсы болады».
Биз клиникаға жеттик ҳәм доктор дереў электрокардиограмма ушын үскенени алып келди. Мен ол үскенени орнатып, жүрек талмасының күшли екенин көрсетип турған машинаны иске түсиргенде Энн менен бирге дуўа еттим. Мен оның көзлерине қарап турған едим, ҳәм тосыннан көз қарашықлары қатты қалды ҳәм мен Эннниң өмири оның денесин таслап кеткенин көрдим. Мен еле де ЭКГ машинасын бақлап турған докторға айттым: «Ол жаңа ғана қайтыс болды! Тез бир нәрсе ислең».
Ол апатты жариялады, ҳәм оның көкирегин ура баслады, соң медбикелер оны басқа бөлмеге алып кетти. Мен таң қалдым, ҳәм ойландым: «Олар оны қайтара ала ма?» Ярым сааттан кейин, доктор келип маған оның қайтыс болғанын айтты. «Бул қалай болыўы мүмкин?» деп ойландым. «Қудайдың бул жерде мен ушын мақсети не?»
Қудай бизди 19 жыл алдын Оған хызмет етиў ушын Колумбияға алып келген еди, ҳәм Энн миссия жумысының ажыралмас бөлеги еди. Ол ҳаялларды оқытыў, жекшемби мектеби муғаллимлерин таярлаў, ҳәм мен редакциялап ҳәм басып шығарған айлық шаңарақлық журналдың ҳаяллар ҳәм балалар бөлимлерин жазыў менен шуғылланған еди. Тиллер бойынша магистр дәрежесине ийе болған Энн биз испан тилинде басып шығарған мақалалар ҳәм китапларды корректуралаўда баҳалы еди.
Бир қанша ўақыт өткеннен кейин, бир медбике мени Энн турған бөлмеге алып барды. Соң мен не ушын күтиўим керек екенин түсиндим: Колумбия өте католик ели болғанлықтан, Эннге соңғы рәсимлерди бериў ушын руўханий шақырылған еди. Ол оны майлаў ушын май бөтелкесин ашқанда мен айттым: «Эннге бул керек емес. Ол ҳәзирден-ақ Қутқарыўшысы менен. Мен евангелист миссионермен ҳәм Мухаддес Жазыўда айтылғандай, исениўши ушын денеден алыс болыў – Ийемиз бенен бирге болыў».
Мен аўыр жүрек пенен ҳәм алдағы ўазыйпаның жүги менен кеттим. Мен шіркеўимизгә қайтып, үш баланы – Дэвид, 14 жаста, Адриана, 11 жаста, ҳәм Филип, 8 жаста – дуўа бөлмесине алып кирдим, оларға анасының Ийемиз бенен бирге болыў ушын үйге кеткенин айттым. Филип, Ийемизди сүйетуғын жас баланың барлық исеними менен, көзлеринде жас пенен сыбырлады: «Анам ушын жақсы, бирақ биз ушын қыйын».
Ҳәзир ҳаялсыз жалғыз қалғанымды анық түсиниў мени шатасық жағдайына түсирди. Қалай мен ҳаялсыз миссионер болып даўам ете аламан? Қудай бизди Колумбияға шақырғанда биз өмир бойы сол жерде болыўды мақсет еткен едик. Мен кетиўди қәлемедим, бирақ мен ислеп жүрген барлық нәрселерди қалай ислеймен ҳәм Энн қарайтуғын шаңарақ ҳәм үй жумысларын қалай өз мойныма аламан?
Мен балалар ушын қайғымды ишимде сақлаўым керек деп ойладым, ҳәм өмирди мүмкин болғанынша қалыпты етиўге тырыстым. Бирақ ўақыт өткен сайын, миссионерлик жумысларымды ҳәм шаңарағымның мүтәжликлерин бирдей алып бара алмайтуғыным анық бола баслады. Мен үйде хызметши тута алмадым, себеби бул мениң гүўалық бериўиме кери тәсир етер еди. Мен пасторлық/оқытыў жумысы менен шуғылландым, китап дүканын басқардым, журнал, трактатлар ҳәм китаплар басып шығардым, ҳәм 13 баспахана хызметкерин қадағаладым.
Мен көп мәрте дуўа еттим: «Ийем, егер сиз мени Колумбияда қалыўымды қәлесеңиз, онда маған жәрдем бериў ушын бул жерге бир ҳаял алып келиң. Мен жалғыз ислей алмайман». Мен тез шаршап атырған едим. Ийем мениң дуўама жуўап бергендей болды, биз жасап атырған қалада жәрдем бериў ушын қысқа мүддетли, жалғыз миссионер келгенде. Мен Ийем биздиң шаңарағымызға алып келген деп ойлаған бул апаны излей басладым. Өкинишке орай, ўақыт көрсеткендей, мен Ийемге жәрдем бериўге тырысып атырған едим, дем алыў ҳәм Оның маған жәрдем бериўине рухсат бериў орнына. Нәтийжеде сәтсиз болған қатнасық тек ғана қайғымның жүгин арттырды.
Бөлшеклерди жыйнаў Ийем алдында өзин-өзи тексериў ўақытынан кейин, мен Ийемди күтиў орнына нәрселерди мәжбүрлеўге тырысып қәте ислегенимди түсиндим. Ол мени Колумбиядан кетиўимди қәлеген шығар ма? Колумбияда жалғыз ата-ана болып бир жыл қыйыншылық көргеннен кейин мен шаршадым ҳәм Австралиядағы үйиме қайтыўым керек деп ойладым. Маған қайта топланыў, дуўа етиў ҳәм Ийемнен бағдар излеў ушын ўақыт керек еди.
Сиднейдеги шаңарағым ҳәм досларымнан жәрдем алдым, ҳәм балалар ҳәр күни мектепке барғанлықтан, мен ертеңгиликлерди оқыў ҳәм дуўа етиў менен өткере алдым, гейде Ийемниң барлығын сезе алмасам да. Мен сезимлерге сүйенбеўди, ал көп жыллар даўамында ўағыз еткен нәрсемди әмелге асырыўды – Мухаддес Жазыўды оқыў ҳәм дуўа етиўди маңызлы деп билдим. Ақырында, мен қайғының барлық дәўирлеринен өттим, жағдайымды қабыл еттим ҳәм Ийемди тыныш күттим. Бул мен ушын үлкен жетискенлик еди, себеби мен Ийем не қәлейтуғынын билгеннен кейин, басқалардың сезимлерине яки идеяларына аз итибар берип алға умтылатуғын адам едим.
Жалғыз ата-аналар ушын Жалғыз ата-ана сыпатында, мен күнделикли жүклердиң ҳәр түрлиси бар екенин үйрендим, олар депрессия, өзин-өзи аяў ҳәм ашыўға алып келиўи мүмкин, яки Ийемге көбирек сүйениўге ҳәм Оның менен тереңирек қатнасыққа алып келиўи мүмкин. Дурыс таңлаўларды ислеў ҳәм оларға әмел етиў жалғыз ата-ана сыпатында мениң мойнымда еди.
Бәхетли шаңарақларды көриў қызғаныш яки көре алмаў сезимлерин туўдырыўы мүмкин, бул ҳәтте ески дослар менен де адамлар арасындағы қатнасықларды бузады. Жалғыз ата-ана жағдайында болғаны ушын Қудайға ашыўланыў Ийем менен қатнасықты бузып, депрессия ҳәм өзин-өзи аяўға алып келиўи мүмкин. Үзликсиз «аянышлы кеше» өткеретуғын көп жалғыз адамлар жәрдем бергиси келгенлерди өзинен ийтермелейди. Олар Ийемнен өзлериниң қалған күшлерин пайдаланатуғын жумыслар бериўин сораўы керек.
Түнде балалар төсекте болғанда ҳәм сөйлесетуғын ҳеш ким болмағанда, жалғызлық турақлы жолдасқа айланады. Адам жағдайды тек ғана күшейтетуғын нәрселерге мүрәжат етиўге оңай азғырылыўы мүмкин. Көп жыллар бәхетли турмыс қурып жасағаннан кейин, жыныслық қәлеўди жеңиў қыйын тосқынлық болыўы мүмкин. Гейбиреўлер порнографияға ҳәм өзин-өзи қанаатландырыўға мүрәжат етеди, бул сол жеке мүтәжликке жуўап емес. Аюб: «Мен көзлерим менен қызға нәпси менен қарамаўға келисим дүздим» (Аюб 31:1) дегенде жуўапты тапқан еди. Биз Паўылдың үгит-нәсиҳатын еслеўимиз керек: «Қудайдың қәлеўи сизлердиң мухаддес болыўыңыз: жыныслық азғынлықтан қашыўыңыз; ҳәр бириңиз өз денесин мухаддес ҳәм ҳүрметли түрде басқарыўды үйрениўиңиз керек, Қудайды билмейтуғын мәжусийлер сыяқлы нәпси қәлеўи менен емес» (1 Фес. 4:3-5).
Жалғыз ата-аналар жағдайды қабыл етиўи керек, ҳәм негатив сезимлерге берилиў орнына, шаңарақтың мүтәжликлерин қанаатландырыўға көбирек қатнасыўы керек. Сондай-ақ, шіркеў жумысларына қатнасыў оларға Мухаддес Жазыўдан бағдар ҳәм руўхландырыў береди. Соның менен бирге, шіркеўдеги басқа жалғыз адамларға жәрдем бериў сол бир мәселелер менен гүресип атырғанларға жәрдем береди ҳәм руўхландырады. Өмирлик жолдасқа болған қәлеўге келетуғын болсақ, егер Ол сиз ҳәм шаңарағыңыз ушын бир кимди таярлаған болса, Ийемниң ўақты ең жақсысы.
Үйленбеген ҳәм үйленген Үйленбеген жалғыз адамлар жалғызлығы менен гүрескенде басқа сезимлер ҳәм машқалаларға ийе: «Не ушын Қудай мениң өмириме жолдас алып келмеди? Не ушын мен үйленген досларым әдеттегидей қабыл ететуғын неке бәхетлерине ийе бола алмайман?» Жалғыз адамлар тек ғана шаңарақлар биргеликте бәхетли ўақыт өткеретуғын жумыслардан тысқары қалмайды, ал көп мәрте соралмаған келин-күйеў таңлаўына дуўшар болады, ҳәм үйленген дослар бирге шыққанда бала бағыўға шақырылады.
Үйленген жуплар жалғыз досларын тек ғана автомат бала бағыўшы сыпатында қарамаўы керек. Керсинше, олар оларды өзлериниң дослар шеңберине қосыўы керек. Жалғыз үлкенлер өз жасындағы адамлар менен, соның ишинде үйленген дослары менен де қатнасықты жақсы көреди, ҳәтте олар ҳәр бир сөйлесиўге сай келмесе де. Жалғыз адамның ең үлкен душпанларының бири – жалғызлық. Сиз жалғыз адамды шаңарақлық саяхатқа, лагерге яки басқа жумысқа тек ғана бир-бириңиздиң қатнасығыңыздан бәхет алыў ушын шақырыўды ойлап көрдиңиз бе?
Жалғыз ҳаяллар көп мәрте турмыс қурыў ҳәм балалы болыў ҳаққында ойлайды. Бул гейбиреўлер ушын депрессия себеби болыўы мүмкин. Бир жалғыз ҳаял маған бундай депрессиядан қашыўдың ең жақсы жолы – Ийемнен оның өмирине ҳақыйқый мақсет беретуғын хызмет бериўин сораў екенин айтты. Неке Ийемге хызмет етиў ушын шәрт емес. Жалғыз адамлар өзлериниң жалғызлығына берилип қалмаўы керек, ал оны Ийемге қалдырыўы керек.
Мен Колумбияда көп жалғыз еркеклердиң: «Мен Ийемге хызмет етиўим ушын үйлениўим керек» дегенлерин еслеймен. Олар ҳақыйқатында айтып атырған нәрсе, олар жыныслық қәлеўден соншалық дәрежеде наразы болғанлықтан, олардың өмирлери Қудай менен дурыс емес еди. Олардың Ийем менен қатнасығы бузылған еди, себеби олар өмирлериниң бул тараўында жеңиске ериспеген еди. Еки тәбият еле де гүресип атырған еди ҳәм еле Мухаддес Руўхтың басқарыўына өтпеген еди.
Жыныслық наразылық ҳақыйқый машқала, әсиресе жалғыз еркек ушын. Барлық қәлеўлер бар, бирақ олар неке байланысынан тысқары қанаатландырылыўы мүмкин емес. Бирақ, бул Ийемге хызмет етпеў ушын себеп болмаўы керек, ал керсинше, Оған көбирек хызмет етиў ушын имканият болыўы керек, себеби ол неке ҳәм шаңарақтың барлық жуўапкершиликлери менен байланыслы емес. Ҳәм үйленген еркеклер де жалғыз еркеклер сыяқлы жыныслық напаклыққа көп азғырылыўларға ийе болыўы мүмкин; биз ҳәммемиз өзин-өзи басқарыўды әмелге асырыўымыз керек, бул Руўхтың жемиси (Гал. 5:22-23).
Қабыл етиў ҳәм күтиў Мениң ҳәзирги жағдайымды қабыл етиў өмиримдиң бул ҳәм басқа тараўларында жеңистиң мәниси еди: «Қудайға тақўадарлық ҳәм қанаатланыў үлкен пайда» (1 Тим. 6:6). Мен Қудай мениң өмиримди ҳәм әтирапымда болған барлық нәрсени басқарып атырғанын түсингенде, жалғыз ата-ана болыў мәселесин Оған қалдырыўға исендим. Еремия жалғыз өмир сүриўге шақырылған еди (Ер. 16:1); егер Қудай мен ушын соны қәлеген болса, солай болсын. Ўақты келгенде Ол маған басқа ҳаял ҳәм балаларым ушын ана берди!
Қудай гейбир адамларды жалғыз өмир сүриўге шақырады. Биз ҳәммемиз түсиниўимиз керек, үйленгенбиз яки жалғызбыз ба, Оның өмиримиз ушын режеси бар, ҳәм ҳақыйқый бәхет Оның режесин әмелге асырыўына рухсат бергенимизде келеди. Ол биздиң Оның мақсетлерин орынлайтуғынына ҳәм бизди ҳақыйқый бәхет орнына алып келетуғынына исенимизди қәлейди.
АВТОР ҲАҚҚЫНДА: Иан Тейлордың Колумбиядағы миссионерлик хызметинен кейин, Ийем оны АҚШқа көширди, ол жерде ол ҳәзир «Буэнас Нуэвас» атлы, Гуд Тидингс Паблишер тәрепинен еки айда бир шығарылатуғын инжил басылымының жазыўшысы/редакторы сыпатында хызмет етеди, буған қосымша Висконсиндеги шіркеўде пасторлық жумыс алып барады.