Серия – Сентябрь 2023 – Ырайым ҳәм Ҳақыйқат Журналы
Мухаддес Китап Қаҳарманлары Ески Ўәсияттан Жыйналғанлар,6-бөлим
Муса, Арашы Олар Қудайды көрди, ҳәм жеп-ишти. —Шығыў 24:11 **NKJV
Қудайдың Қатнасыўындағы Аўқат Синай таўында Қудай Өзин Өз халқына уллылықта көрсетти. Ол оларды Өзиниң қудиретли қолы менен Мысыр жеринен қутқарған ҳәм оларды «бүркүт қанатларында» Өзине алып келген еди (19:4). Хожаның даңқының көриниси гүркиреўлер ҳәм найзағайлар, қалың булт, керней даўысы, түтин ҳәм от пенен бирге келди (16-20-аятлар, 20:18, 24:17). Қудай таңлаған бир неше адамнан басқа, Исрайыллылар Оған жақынласа алмады. Олар қорқыўдан батыл ете алмады, себеби оларға таўға шығыў қадаған еди. Қорқыўдан қалтырап, олар таўдың етегинде узақта турды (19:12, 20:18, 24:2).
Халық сыртқы ҳәм миллий мәнисте қутқарылған ҳәм Қудайға алып келинген еди, бирақ олар Қудайға жақынлық позициясын өте шекленген түрде ғана ала алды. 2 Коринфлилер 3 бизге нызам хызметиниң белгили бир даңқы болғанын үйретсе де, ол өлим ҳәм айыплаў хызмети еди. Синай таўында Хожа буйырған ҳәр бир нәрсени орынлаўға өзлерин арнап, нызам астына кирген Исрайыл халқы, сондай-ақ нызамның қарғысы астына да кирди. Солай етип, биз ески келисим астында адам Қудайға еркин жақынласа алмағанын көремиз, себеби Қудайға барар жол әли ашылмаған еди (Еврейлерге 9:8).
Қудай қараңғылықта, мухаддес орында жасырынған еди. Атаның жүреги Оның Улының келиўине шекем белгисиз болып қалды, Ол Атаны Өзиниң ырайымы, сүйиўи ҳәм ҳақыйқатының толықлығында жәриялады (Юханна 1:14,18). Тек Ғана Мәсихтиң келиўи ҳәм Оның Голгофа крестиндеги тамамланған иси адамның Қудайға «ҳақыйқый жүрек пенен, исенимниң толық кепиллигинде, жүреклеримиз жаман ар-намыстан тазаланған ҳәм денелеримиз таза суў менен жуўылған ҳалда» жақынласыўын мүмкин етти (Еврейлерге 10:22). Сонлықтан, ҳәзир «Атаға руўх ҳәм ҳақыйқат пенен табыныў» ўақты келди; себеби Ата Өзине табынатуғынларды излеп атыр. Қудай Руўх, ҳәм Оған табынатуғынлар руўх ҳәм ҳақыйқат пенен табыныўы керек» (Юханна 4:23-24). Сондай-ақ, «Ийсаның қаны арқалы Ең Мухаддес жерге кириўге батыллыққа ийе болыў» ўақты келди, «Ол биз ушын Өзиниң денеси, яғный перде арқалы мухаддес еткен жаңа ҳәм тири жол арқалы» (Еврейлерге 10:19-20).
Қудайдың жүрегинде Исрайыллыларды мийримлендириў ҳәм оларды Өзиниң қатнасыўында руўханийлер патшалығы ҳәм мухаддес миллет етип сақлаў болса да, олар бул позицияны қабыллаўға көп дәрежеде қәдирсиз еди, себеби халық улыўма алғанда узақта турды (Шығыў 20:18,21).
Олардың айырымлары басқаларға қарағанда Қудайға жақынырақ келе алды, себеби Қудайға жақынласқан руўханийлердиң бөлек топары бар еди. Бирақ Шығыў 19-да ҳәтте оларға да Синай таўында Хожаға шығыўға рухсат берилмеди. Бирақ, Ҳарун ҳәм Муса ушын истисна жасалды (24-аят).
Шығыў 24-те биз Қудайға жақынласа алатуғын басқаларды табамыз: Исрайыл ақсақалларының 70-и, сондай-ақ Ҳарунның еки улы Надаб ҳәм Абиху, олар кейин Хожа алдында бөтен, яғный нәпак отты усынғанда өлтирилди (Левилер 10:1-7). Муса, Ҳарун ҳәм Исрайыл ақсақалларының 70-и биргеликте Хожаға шығыўға, келисимди ратификациялаўға ҳәм Оның қатнасыўында аўқатланыўға рухсат алды (Шығыў 24:1,9). Бирақ бул топарға берилген көрсетпелерге муўапық, олар Оған узақтан табыныўы керек еди (1-аят).
Арашының Өзгеше Позициясы Муса ҳақыйқатында Қудайға жақынласа алатуғын жалғыз адам еди. Ол таўға, жәрдемшиси Ешуа менен бирге шықты (13-аят, 32:17-ге қараң). Бирақ тек Ғана Муса Қудай менен ушырасыў ҳәм Оның менен сөйлесиў ушын жоқарыға шықты (24:2,12). Биз ҳәтте алты күн күткеннен кейин, Муса Қудай жасаған булттың ортасына киргенин оқыймыз (18-аят). Жаңа Ўәсиятта оның сол позицияны ийелегени таң қалдырарлық, себеби Ийса таўда өзгерилгенде, Муса ҳәм Илияс та бултқа кирди (Лука 9:28-34).
Тек Ғана Мусаға Қудайға өте жақын келиўге ҳәм Оның қатнасыўында болыўға рухсат берилди. Бул Исрайылдың алтын бузаў менен гүна қылғанынан кейин де ҳақыйқат болып қалды. Муса лагерь сыртында тиккен жыйналыс шатырына, яғный скинияға киргенде, булт бағанасы түсип, есик алдында турды (Санлар 12:5). «Хожа Муса менен бетпе-бет сөйлести, адам досты менен сөйлескендей» (Шығыў 33:11).
Бул кейин де солай болды. Илаҳий қатнасыўдың булты скиния үстинде турды, ҳәм Муса Қудай менен сөйлесиў ушын оған кирген ҳәмме ўақытта «Ол мийрим тахтының үстинен Өзине сөйлеп атырғанның даўысын еситти» (Санлар 7:89). Сонлықтан, бизде Мусада мәсихшилер сыпатында өз позициямыздың әжайып үлгиси бар. Хожа Ийсаның тамамланған иси арқалы биз ҳақыйқатында Қудайға алып келингенбиз (1 Петр 3:18). Ол бизди Өзиниң әжайып нурына шақырды ҳәм Өзиниң Сөзи арқалы Мухаддес Руўх арқалы бизге сөйлейди. Биз Оның алдына мухаддес ҳәм патшалық руўханийлер сыпатында келе аламыз (2:5,9) ҳәм Қудайдың даңқын көрсете аламыз, ол ҳәзир «Ийса Мәсихтиң жүзинде» толық ашылған (2 Коринфлилер 4:6), Мусаның жарқыраған жүзинде (Шығыў 34:29) ҳеш қашан көрилмегеннен де үлкен дәрежеде.
Үш Характерли Позиция Шығыў 24 бизге адамның Қудай менен қатнасықта бола алатуғын үш түрли дәрежесин, яғный позициясын көрсетеди:
Халық Қудайдан узақта, келисим қан менен нығайтылған таўдың етегинде турды (4,8-аятлар). Бул позиция Исрайылдың нызам астында болғанының үлгиси. Солай етип, олар қарғыс, өлим үкими астында еди ҳәм Қудайды «жалмаўшы от» сыпатында билди (17-аят; Еврейлерге 12:29).
- Исрайыл балаларының таңлаўлы топары Қудайға шықты (Шығыў 24:9). Биршама жоқары дәрежеге жеткеннен кейин, олар Исрайыл Қудайын Өзиниң тахтында көрди (Езекиил 1:26-ға қараң) ҳәм Оның қатнасыўында аўқатланды. Тек Ғана миллеттиң илаҳий таңлаўлы ўәкиллери топары, олар Қудайды тийкарынан әдил Патша сыпатында билген, бул позицияға алып келиниўи мүмкин еди.
- Муса Қудайға одан да жоқарыға, хызметшиси Ешуа менен бирге шықты. Бирақ Муса таўдың үстиндеги Қудайдың қатнасыўының бултына кирген жалғыз адам еди (Шығыў 24:12-13). Сонлықтан, тек Ғана халықтың арашысы Қудай ҳаққында тереңирек билимге ийе болды. Бул үшинши позиция биздиң ырайым астындағы позициямызға жақын, бирақ Шығыў 24-тиң мәсихшилер сыпатындағы позициямыз бенен улыўма қарама-қарсылығы өте анық. Мүмин енди Қудайдан узақта турмайды, себеби ол «Мәсихтиң қаны арқалы жақынластырылған» (Ефеслилерге 2:13). Ол Оны тек Ғана Өзиниң тахтында отырған Ең Жоқары Қудай сыпатында билмейди, бирақ мүмин Оған Ата сыпатында кире алады ҳәм Атаның жүрегинде тынышлық табады (Ефеслилерге 1:3; Лука 15:20-ға қараң).
- Мәсихшилер Сыпатындағы Табыныўымыз Шығыў 24-теги ўақыялар мәсихшилер сыпатындағы имтиязларымыздың айырым үлгилерин көрсетеди. Бириншиден, биз Қудайдың Өзиниң халқы менен қатнасыққа киргенин көремиз. Ол Өзиниң ойларын оларға билдирди ҳәм қан менен нығайтылған келисим дүзди. Сол сыяқлы, биз Мәсихтиң өлими, жаңа келисимниң қаны арқалы Қудайға алып келингенбиз (Лука 22:20). Бул бизди нызам астына қоймайды, себеби Мәсихтиң қаны Қудай менен толық жаңа қатнасықлардың тийкары. Биз Хожаның Кешки Аўқатын, мәсихши табыныўының орайын қабыллағанда, бизге ҳәрдайым бул факт еслетиледи (1 Коринфлилер 11:23-26).
Бул жерде Шығыў 24-те биз таўдың етегинде, он еки Исрайыл қабилеси ушын он еки бағаналы қурбанлық ошағы әтирапында өтип атырған хызметти де көремиз. Хожаға жаныўшы қурбанлықлар ҳәм тынышлық қурбанлықлары усынылды (4-5-аятлар).
Биздиң табыныўымыз бенен параллель анық. Бизде де Қудайдың барлық халқы ушын орай болған қурбанлық ошағы бар, атап айтқанда Мәсихтиң шахсы. Сондай-ақ, Ол арқалы биз руўхый қурбанлықлар, яғный Қудайға мақтаў қурбанлықларын усынамыз (Еврейлерге 13:10,15).
Уқсаслық Шығыў 24:10-11-де одан да анық болады, онда биз Исрайыл балаларының ақсүйеклери Қудайды көргенин ҳәм Оның қатнасыўында жеп-ишкенин оқыймыз. Бул әлбетте Хожаның Кешки Аўқаты менен байланыстырылыўы мүмкин, себеби сол ўақытта Қудайға жақынласыў ҳәм Оның қатнасыўында жеп-ишиў биздиң имтиязымыз.
Қудайға жақынласыў ҳәм Оның ҳәм Өзиниң халқы менен өз-ара биргеликте аўқатланыў ҳақыйқатында үлкен имтияз. Исрайыл ақсақаллары сыяқлы, биз де ҳүрмет ҳәм мухаддес қорқыў менен жақынласыўымыз керек. Олар Қудайды көрди, бирақ тири қалды. Олар Оның менен тынышлық ҳәм сабырлықта биргеликте болды. Олар жеп-ишти, болжаўынша тынышлық, яғный биргелик қурбанлықларының гөшинен (5-аят) ҳәм оған қосымша ишимлик қурбанлықларының шарабынан.
Бул Хожаның Кешки Аўқатының қандай әжайып сүўрети, биз Қудайымыз ҳәм Атамыз ҳәм Хожамыз ҳәм Қутқарыўшымыздың қатнасыўында жеп-ишкенде! Хожаның дастурханы әтирапында жыйналып, бизде Оның өлип атырған сүйиўиниң нышанлары бар. Нан ҳәм шарап бизге Оның денесин ҳәм қанын еслетеди. Биз Оның шахсының ҳәм қурбанлығының қымбатлығы ҳаққында ойлаймыз. Бул жоқары дәрежели биргелик аўқаты. Биз аспандағы Хожамыз таярлаған аўқаттың мийманларымыз ҳәм Ол Өзин бизге «нанды сындырыўда» билдиреди (Лука 24:35). Биз Оның қатнасыўында тынышлық табамыз ҳәм Оның аяқларында табынамыз.
Бул жол менен «Қудай алдында нан жеў» (Шығыў 18:12) өзгеше имтияз емес пе? Мен бул аятқа силтеме етемен, себеби ол тынышлық қурбанлықларының гөши Қудайдың қатнасыўында желинген уқсас жағдайды көрсетеди. Шығыў 24-те айтылған аўқат ўақтында халықтың ақсақаллары Исрайыл Қудайын көрди. Сол сыяқлы, биздиң табыныўымызда биз Қудай менен ушырасамыз ҳәм Оның даңқын Хожамыз Ийса Мәсихтиң жүзинде көремиз.
Мәсихте Толық Ашылған Қудай Ақсақаллар Қудайды Өзиниң тахтында көрди. Ҳақыйқатында, олар тахттың тийкарынан басқа көп нәрсе көрмеди. Себеби биз оқыймыз: «Оның аяқлары астында сапфир тасынан төселген жумыс бар еди ҳәм ол өз айқынлығында аспанның өзи сыяқлы еди» (10-аят). Езекиил одан да тереңирек кетип, тахтта отырғанның көринисиниң бир бөлегин сүўретлейди (1:26). Қысқаша айтқанда, Исрайыл ақсақаллары Қудайды аспан Қудайы сыпатында айқынлық ҳәм тазалықта көрди.
Бул бизге ҳаўарий Юханнаның сөзлерин еслетеди: «Қудай нур, ҳәм Онда ҳеш қандай қараңғылық жоқ» (1 Юханна 1:5). Исрайыл балаларының ақсақаллары Қудай менен Оның мухаддеслиги ҳәм әдиллигинде ислесиўи керек еди; олар Оны Исрайыл үстинен әдил Ҳүкимдар сыпатында билди. Әлбетте, олар Қудайдың Өзиниң халқы менен болған жолларындағы мийримин ҳәм шексиз жақсылығын да дәлилдеди, бирақ олар Оның сүйиўин билмеди. «Қудай сүйиў» сөзлери олардан жасырын қалды (4:8,16). Қудайдың сүйиўи тек Ғана Оның сүйиўиниң Улында ҳәм Оның гүнаны жуўыўшы өлиминде ашылыўы мүмкин еди, бирақ бул биздиң мәсихшилер сыпатында бул терең ҳәм илаҳий сүйиўди, ол ҳәзир Мәсихте толық ашылғандай, билиў имтиязымыз. Биз Қудайдың даңқы менен бетпе-бет келдик, ол Хожамыз Ийса Мәсихтиң жүзинде, шахсында жарқырайды.
Бирақ Муса Қудайға халықтың ақсақалларынан да жақынырақ келе алды. Ол булттың ортасына кирди ҳәм Қудай менен бетпе-бет сөйлесиўге рухсат алды. Санлар 12:8-де айтылғандай: «Мен оның менен бетпе-бет, ҳәтте анық, ҳәм қараңғы сөзлер менен емес, сөйлеймен; ҳәм ол Хожаның формасын көреди». Бирақ бул өте имтиязлы позицияға қарамастан, Қудай мухаддес орында жасырын қалды ҳәм белгили бир дәрежеде Ол Мусаға да толық белгили емес еди. Ол Қудайдың формасын, яғный уқсаслығын көрсе де, бул Оны толық билиўди аңлатпайды. Бул Шығыў 33-теги белгили өткелден анық, онда Муса Қудайдың даңқын көриўди сорады. Илаҳий жуўап: «Сен Мениң жүзимди көре алмайсаң; себеби ҳеш бир адам Мени көрип, тири қалмайды» (20-аят).
Қудайдың даңқы өткенде, Муса жартастың жарығына қойылды ҳәм Қудайдың Өзиниң қолы менен жабылды. Содан кейин Ол өткеннен кейин, Оны артынан көриўге рухсат берилди. Қудай тек Ғана Өзиниң Өзин ашыўды қәлеген дәрежеде билинеди ҳәм көриледи.
Бирақ биз билемиз, Ол Өзин Өзиниң Улында толық ашқан. Қудай Мәсихте дүньяны Өзине жарастырып атырған еди, Ол гүнакардың қасынан өткенде. Мәсихте Ол Өзиниң даңқының толықлығын ашты (Колоселилерге 1:19), ҳәм Хожаның даңқын ашық жүз бенен көриў биздиң ҳәзирги имтиязымыз. Биз оны тек Ғана Ийса Мәсихте көремиз, «себеби Онда Қудайлықтың барлық толықлығы денели түрде жасайды» (2:9). «Бирақ биз Ийсаны ... даңқ ҳәм ҳүрмет пенен тажланғанды көремиз» (Еврейлерге 2:9). Бул биздиң позициямызды белгилейди ҳәм мәсихшилер сыпатындағы имтиязымызды көрсетеди. Хожа Ийса ырайым ҳәм ҳақыйқатқа толы болып келди ҳәм Онда биз Атаны көрдик. Бул ҳаққында бир аз ойланың:
«Ҳәм Сөз денеге айланды ҳәм арамызда жасады, ҳәм биз Оның даңқын, Атаның жалғыз туўылған Улының даңқын, ырайым ҳәм ҳақыйқатқа толы болғанды көрдик» (Юханна 1:14).
- «Ҳеш ким ҳеш қашан Қудайды көрмеген. Атаның қойнында болған жалғыз туўылған Ул, Ол Оны жәриялады» (18-аят).
- «Ийса оған [Томасқа] айтты: ‘Мен жол, ҳақыйқат ҳәм өмирмен. Ҳеш ким Атаға Мен арқалы болмаса, келе алмайды’» (14:6).
- Биз Хожаның Кешки Аўқатын қабыллағанда, биз Хожаны өзгеше түрде көремиз. Биз Оның қатнасыўындамыз, ҳәм Ол арамызда. Биз ҳәптениң биринши күни ушырасатуғын тирилген Мәсих, бирақ Ол бизге Өзиниң азаптарын еслетеди, дәл Өзиниң тесилген қолларын ҳәм жаралы қабырғасын шәкиртлерине көрсеткендей – ҳәм биз де Хожаны көргенде қуўанамыз ҳәм шадланамыз (20:20). «Ол арқалы биз бир Руўх арқалы Атаға кире аламыз» (Ефеслилерге 2:18). Бизде «Ең Мухаддес жерге кириўге батыллық» ҳәм «ҳақыйқый жүрек пенен [Қудайға] исенимниң толық кепиллигинде жақынласыў» бар (Еврейлерге 10:19,22).
Хуго Баутер тәрепинен (бейимлестирилген)
Бул серияның 7-бөлимин келеси айда излең.