Серия– Қаңтар 2024 –«Рақым мен Шындық» журналы
Библиядағы кейіпкерлер
Ескі Өсиеттен жинақталғандар,10-бөлім
Мұса мен Ешуа
Нұнның ұлы Ешуаны ал, ол Рухы бар адам. —Сандар 27:18 NKJV
Ешуа мен Иса
Жастық шағынан бастап, Ешуа Мысырдан Исраилді алып шыққан және халыққа Құдайдың заңдарын берген Құдайдың ұлы адамы Мұсаның қызметшісі болды (Қараңыз: Мыс. 24:13, 33:11; Сан. 11:28; Заң. 1:38). Оның өмірі Жаратқан Иемен бірге жүретін әрбір жас сенушінің рухани өсуінің жақсы үлгісі. Осыған ұқсас нәрсені Елишаның өмірінен де көруге болады, ол Елиямен бірге жүргенде, Құдай оған дайындаған міндетке дайындалды (1 Пат. 19; 2 Пат. 2).
Ешуа да Иса Мәсіхтің бір түрі, олардың аттарының ұқсастығынан көрінеді. Иса – Ешуа немесе Ешуаның грек формасы. Бұл есімдер Құдайдың құтқаруын білдіреді. Ешуа «Яхве құтқарады» немесе «Яхве – құтқару» дегенді білдіреді. Жаңа Өсиетте Исаның туылуын хабарлаған періште Оның есімін күнәдан құтқарумен байланыстырды: «Оның атын Иса деп атайсың, өйткені Ол Өз халқын күнәларынан құтқарады» (Мат. 1:21).
Біз Ешуа өзінің алдындағының жұмысын аяқтағанын білеміз. Мұса Құдайдың халқын құлдық жерінен босатса, Ешуа оларды Уәде етілген жерге алып барды. Жаратқан Иенің құтқаруы Мысырдан шығуда көрінді (Мыс. 14:13, 15:2), бірақ оның толық көрінісі Қанаханды жаулап алғаннан кейін ғана болды. Бұл Исраилдің Мысырдан құтқарылуының үлкен мақсаты болды. Осылайша Мұса мен Ешуа Иса Мәсіхтің екі түрі болып табылады, Ол Өз халқын күнә мен Шайтанның құлдығынан босатып қана қоймай, оларды аспан жеріне де әкеледі. Құдай бізді Мәсіхте аспан орындарында бірге отырғызды, және біз сол жерде әрбір рухани батамен баталандық (Ефес. 1:3, 2:6).
Ешуа – Мәсіхтің ерекше түрі, Ол Киелі Рухтың күші арқылы Өз халқын осы аспан жеріне, біздің тыныштық Қанаханымызға алып барды (Евр. 3–4 қараңыз). Ол Мәсіхті Рух арқылы Өз халқы үшін қазір әрекет ететін Біреу ретінде көрсетеді. Бірақ біз сенушілер ретінде өзімізге жеке қолданыс та бар, біз «Рухқа толы болуымыз» керек (Ефес. 5:18). Біз Ешуаның Рухқа толы адам ретіндегі үлгісін ұстануымыз керек.
Ешуа жауынгер ретінде
Ешуаның өмірінің барысын зерттеп, оның үлкен міндетіне қалай қадам-қадам дайындалғанын көрейік, сонымен қатар өзіміз үшін рухани сабақтарды ойланайық. Оның есімі алғаш рет Мысырдан шығу 17:8-16-да, Амалекке қарсы шайқаста айтылады. Ешуа жақсы сарбаз болған сияқты, өйткені оған шайқасты жүргізу тапсырылды, ал Мұса төбенің басында дұға етті.
Исраилдіктер Мысырдан құтқарылды, бірақ бұл олардың шөл даладағы саяхатында ешқандай қақтығыстар қалмады дегенді білдірмейді. Сол сияқты, біз осы әлемнің билеушісінің күшінен құтқарылдық (Ефес. 2:2), бірақ бұл біздің жер бетіндегі жолымызда күрестерсіз қалдық дегенді білдірмейді. Шөл дала осы жер бетіндегі көріністі барлық қиындықтарымен, уайымдарымен, ауырсынуларымен және күрестерімен бейнелейді. Жаратқан Ие бізді Өз есімінің даңқы үшін күресуге осында қалдырды, және Ол біз үшін дұға ету үшін даңқта. Біз жақсы соғысты жүргізіп, Иса Мәсіхтің жақсы сарбаздары ретінде қиындықтарға төзуіміз керек (1 Тим. 1:18; 2 Тим. 2:3).
Осыған қатысты, Ешуа біз үшін маңызды үлгі. Мұса өз сарбаздары үшін дұға ету үшін таудың басында тұрғанда, Ешуа аңғарда шайқасып жатты. Мұсаның дұғасы арқасында Ешуа Амалекке қарсы жеңіске жетті. Сол сияқты, біздің аспандағы Жаратқан Иеміз бізді жер бетіндегі шайқастарымызда, Шайтанмен және тәнмен қақтығыстарымызда қолдайды. Ол арқылы біз жеңімпаздан да артықпыз (Рим. 8:34-37). Амалек Исраилдің артқы қатарларына шабуыл жасаған күшті және айлакер қарсылас болды (Сан. 24:20; Заң. 25:17-19; 1 Сам. 15:2). Бұл жау Шайтанның бір түрі, ол біздің әлсіз жерлерімізді біледі және бізді құтқарылған халық ретінде Жаратқан Иеге қызмет етуімізге кедергі жасауға тырысады. Біз бұл күшті қарсыласқа қарсы жеңіске тек жоғарыдан күш алғанда ғана жете аламыз.
Жаратқан Иенің тауында
Амалекпен шайқас Ешуаның мансабының бастамасы ғана болды. Кейінірек Мысырдан шығу кітабында біз оны Мұсаның қызметшісі және серігі ретінде кездестіреміз. Осы қабілеттерде Ешуа керемет тәжірибелерге ие болды, өйткені ол ғана Мұсамен бірге Құдайдың тауына көтерілуге рұқсат етілген жалғыз адам болды, ал Исраилдің ақсақалдары олардың қайтып келуін күтуге мәжбүр болды (Мыс. 24:13-14). Мысырдан шығу 32:15-17-де біз олардың таудан бірге түсіп келе жатқанын көреміз, және Мысырдан шығу 33:11-де Ешуа Мұсаның лагерьден тыс жерде тіккен кездесу шатырынан кетпегені айтылады.
Бұл нәрселерді өзімізге қолданғанда, біз Жаратқан Иемен бірге жүруімізде әртүрлі пайдалы тәжірибелерге ие бола алатынымызды көреміз. Ол бізді жер бетіндегі қақтығыстарымызда жеңімпаздан да артық етіп қана қоймай, сонымен қатар Құдайдың еркін және Оның халқымен қарым-қатынасын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Біз Онымен таудың басында болуымыз керек, сөйтіп, Құдайдың ойлары туралы, ең алдымен Оның халқының ортасындағы тұрағы туралы білуіміз керек (Мыс. 25–31 қараңыз).
Ол бізге Құдай халқының шынайы жағдайын ажыратуды үйретеді, және біздің барлық сәтсіздіктерімізге қарамастан, Ол бізге Өз еркіне сәйкес жиналуға болатын орынды әлі де береді. Исраилдіктер Мұсаны ұмытып, Құдайға және олардың мойындауының «Елшісіне» (Евр. 3:1) арқасын бұрды. Сол сияқты, христиан әлемі жоғары көтерілген Мәсіхтің, даңқ Иесінің құқықтарын ескермейді және пұтқа табынушылыққа түсті (Аян. 2:14,20). Бұл зұлымдықтан бөліну қажеттілік; біз лагерьден тыс Мәсіхке баруымыз керек (Мыс. 33:7; Евр. 13:13). Ешуа сияқты, біз де Жаратқан Иені іздеп, Оның қатысуынан кетпейік. Сонда Ол бізге үйретіп, бізді Ол қалаған міндетті орындауға дайындайды.
Қанаханды жаулап алу
Ешуа қадам-қадаммен халықты Уәде етілген жерге бастап бару және кейінгі қақтығыста олардың бас қолбасшысы болу сияқты үлкен міндетке дайындалды. Ол жауынгер болды, бірақ ол шөл далада ғана емес, Уәде етілген жерде де жаулар бар екенін білуі керек болды. Оның Қанахандағы қақтығысқа дайындығы Сандар кітабында басталды. Ол жерді барлауға жіберілген тыңшылардың бірі болды. Сол сияқты, біз де шөл даламен бейнеленген қажылық өмірімізде қақтығыс қана емес, сонымен қатар Ешуаның кезіндегі жердегідей, аспан орындарында да соғыс жүргізіп жатқанымызды білуіміз керек.
Біз ет пен қанға қарсы күреспейміз, бірақ аспан орындарындағы зұлымдықтың рухани әскерлеріне қарсы күресеміз. Бұл зұлым күштерді тек Құдайдың толық қаруын алып, Құдайдың қаруларын қолданғанда ғана жеңуге болады (Ефес. 6:10-20). Біздің баталарымыз рухани сипатта, аспан орындарында, және оларды тек Киелі Рухтың күші арқылы ғана білуге және ләззат алуға болады (Ефес. 1:13-14). Оларды бізге таныту – Рухтың жұмысы, олардың барлығы Мәсіхтің Құдайдың оң жағындағы қазіргі орнымен байланысты. Ешуа Рухқа толы сенушінің бейнесін көрсетеді, оның назары жоғарыдағы нәрселерге, Мәсіх Құдайдың оң жағында отырған жерге шоғырланған (Кол. 3:1).
Сандар 27:18-ге дейін, Қанаханға кіру оның алдында тұрғанда, Ешуа Құдайдың Рухына толы адам ретінде сипатталмайды. Сандар кітабында біз Ешуаның осы нүктеге қарай рухани өсуін көрсететін бірнеше тәжірибелерді табамыз.
Мысалы, 11-тарауда біз оның Мұса үшін рухани емес түрде ынталы болғанын және сондықтан түзетуді қажет еткенін көреміз (24-30-аяттар). Біз мұны Қорынттағы кейбір сенушілердің Мәсіхті белгілі бір партияның жетекшісі еткісі келген мінез-құлқымен салыстыра аламыз (1 Қор. 1:10-13).
Сандар 13-те, Қанаханды барлауға байланысты, Ешуаның аты өзгертілді: «Мұса Нұнның ұлы Ошеаны Ешуа деп атады» (16-аят). Ошеа есімі жалпы мағынада Жаратқан Иенің көмегі мен құтқаруын көрсетеді, ал Ешуа есімі Яхве есімінің өзімен айқынырақ байланысты. Құтқару мен өтелу тек Яхведен, ұлы МЕН БАРМЫН-нан табылады. Осылайша, есімнің өзгеруі арқылы Ешуаның назары Жаратқан Иеге шоғырланды, Ол Исраилге Қанаханға кіру арқылы Өзінің толық құтқаруын көрсететін еді.
Дәл осы қазіргі Жаңа Өсиет дәуіріндегі сенушілерге де қатысты – «енді мен емес, Мәсіх менде өмір сүреді» (Ғал. 2:20). Біздің назарымыз өзімізге емес, Құдайдың Мәсіхте орындаған ұлы құтқаруына шоғырлануы керек.
Мүмкін, біз Ешуаның есімінің өзгеруін Римдіктерге 7-тараудан Римдіктерге 8-тарауға өтумен салыстыра аламыз, оның орталық мәселесі енді біздің өзіміз емес, Мәсіх пен Рух. Римдіктерге 8-тарау бізге Рухқа толы сенушіні көрсетеді. Христиан тек Рухтан туылған ғана емес; ол Рухпен мөрленген және майланған. Осы себепті ол үнемі Рухқа толы болып, Құдай берген міндетін орындай алу үшін Оның жетекшілігімен жүруі керек. Ешуа бұған жақсы үлгі.
Біз көргендей, Ешуаның есімінің өзгеруі оның Қанахан жерін барлауымен байланысты болды. Осылайша ол онымен байланысты бай баталарды – жердің жемісін көрді. Бұл жақсы жер, сүт пен бал ағып жатқан жер болды. Толық ынтамен ол Калебпен және басқа он тыңшымен бірге оралды.
Бірақ олар Исраилдіктерге жинаған жемістерін көрсеткенде, он тыңшы Қанаханды жаулап алу олардың көздерінде қандай үлкен қиындықтарды тудыратыны туралы айтты. Бұл сөздерден көңілі қалған халық оны иемденуден бас тартты. Сенім тілінде сөйлегендер тек Ешуа мен Калеб болды.
Олар Құдайдың уәделеріне сенбеген және жағымды жерді менсінбеген Исраилдіктермен салыстырғанда басқа рухта болды (Сан. 14:24). Осы себепті бұл екі адам аман қалды, ал қалғандары шөл далада жойылды. Еврейлерге 3:19 бізге халықтың сенімсіздікке байланысты кіре алмағанын айтады.
Сол сияқты, біз де Құдайды сеніммен құрметтеуіміз керек, Оның Сөзінің уәделеріне сеніп, рухани шайқастарымызда Оның күшіне сенуіміз керек. Біздің Мәсіхте иемденген аспан орындарындағы рухани баталарды тек сенім арқылы ғана ләззат алуға болады. Және біздің сеніміміздің күшімен және Рухтың жетекшілігімен біз жердегі үлесімізді иемдене аламыз. Бұл Ешуа кітабының типтік ілімінде көрсетілген. Біз басқан әрбір жер біздікі (Ешуа 1:3). Бұл қақтығысты қамтиды, бірақ Құдай қайта-қайта жеңісті береді, сондықтан барлық жер жаулап алынып, біздікі болады (11:16-23).
Тыңшылардың оқиғасы бізге Уәде етілген жердің жемісін шөл далада да ләззат алуға болатынын көрсетеді (Сан. 13:26-27). Алайда, Құдайдың біз үшін ниеті – біз жердің баталарын үнемі ләззат алуымыз керек, өйткені біз оны иемдендік және онда тұрамыз. Біз жердің алғашқы дәмін татудан асып түсуіміз керек!
Құдайдың Рухына толы әрбір сенуші бұған қабілетті және Жаратқан Иенің құтқаруын толық көлемде ләззат ала алады. Және Ешуа сияқты, біз «даналық рухына толы» болсақ (Заң. 34:9), Құдай бізді басқаларды Құдайдың балалары үшін дайындалған бай мұраға бастау үшін міндетті түрде қолданады.
Хуго Бутер (бейімделген)
Келесі айда осы серияның 11-бөлімін іздеңіз.