Үстүңги көринис – Июль/Август 2023 — Нығмет ҳәм Ҳақыйқат журналы
Ийса Мәсих Ҳақлық *Зәбур 1-ге ойланыў*
Ҳақлықтың жолы ҳәм наҳақлардың ақыбети Зәбур китабы, әсиресе Исрайыл балаларына арналған китап болып, онда ҳәр түрли тәлимлер, соның ишинде биз мүминлер ушын әмелий тәлимлер де бар. Зәбур 1-де ҳақлық ҳәм наҳақ адам қарама-қарсы қойылған. Биз ҳақлықта Өзимизди Жаңа Ўәсият мүминлери сыпатында көре аламыз, себеби биз исеним арқалы нығмет пенен ақланғанбыз. Биз Ийса Мәсихтиң тамамланған иси арқалы ҳақлық деп жәрияланғанбыз, Ол биздиң гүналарымыз ушын өлди ҳәм биздиң ақланыўымыз ушын тирилди (Рим. 4:25).
Ҳәтте Ески Ўәсиятта да адамлар исеним арқалы ақланыў принципин билген. Биз буны Ибраҳим менен көремиз. Дәўит «кимниң гүнасы кеширилген, кимниң гүнасы жабылған болса, сол бахытлы. Қайсы адамға РАББЫЙ наҳақлықты есапламаса, сол бахытлы» деп жазған (Зәб. 32:1-2 NKJV).
Ақланыў тек ғана гүналарымыздың кеширилиўи емес, бәлки ол ақлаў да. Биз кеширилгенбиз ҳәм Ийса Мәсихтиң тамамланған иси тийкарында еркинбиз. Оның ислеген иси себепли, Қудай бизге наҳақлықларымызды есапламайды ямаса айыпламайды. Басқа биреў биздиң орнымызда турды ҳәм Қудайдың талапларын орынлады.
Ҳақлық Ийса Мәсих, Ҳақлық ҳаққында ойлаў одан да гөззал. Ол Муқаддес. Ҳаўарий Юҳанна былай деди: «Биздиң Ата менен бир Арашымыз бар, Ол Ийса Мәсих, ҳақлық. Ҳәм Ол Өзи биздиң гүналарымыз ушын қурбанлық» (1 Юҳ. 2:1-2).
Зәбур 1 ҳәм 2 Ийса Мәсих ҳаққында анық сөйлейди, басқа зәбурлар да солай. Зәбур 2-де Ийса Мәсих Қудай тәрепинен Сион үстинен тайынланған ҳәм ҳақлықта ҳүким сүретуғын майланған Патша сыпатында усынылған. Оның ҳүкимранлығы жердиң шетлерине шекем жетеди. «Мен Өз Патшамды Өз муқаддес Сион таўыма орнаттым… Сен Мениң Улымсаң, бүгин Мен Сени туўдым. Меннен сора, ҳәм Мен Саған мийрас етип миллетлерди, ҳәм жердиң шетлерин ийелигиң ушын беремен» (Зәб. 2:6-8). Қудайдың Руўхы бул жерде узақ келешекти ашып берди, Ийса Мәсих жерде ҳүким сүретуғын даңқлы ақыр заманның суўретин берди. Сол даңқлы тынышлық патшалығында нызам Сионнан шығады ҳәм барлық адамлар РАББЫЙға ҳәм Оның Майланғанына бойсынады. Бул ўақытқа байланыслы, ҳүкимлерден кейинги ең соңында, Аян былай дейди: «Енди қутқарыў, ҳәм күш, ҳәм Қудайымыздың патшалығы, ҳәм Оның Мәсихиниң күши келди» (Аян. 12:10, қараң 11:15).
Зәбур 1-ге қайтып, биз тек ғана Өзимизди емес, бәлки Ийса Мәсихти де көре аламыз. Кәмил Инсан, Ҳақлық сыпатында, Ол жерде Қудайға байланыслы түрде Өз жолын жүрди ҳәм Муқаддес Руўх тәрепинен үнеми басқарылды. Оның Атасы ҳәр бир мәўритте Оны бақлап турды.
Жүриў, Турыў, Отырыў «Наҳақлардың кеңесинде жүрмейтуғын, гүнакарлардың жолында турмайтуғын, мазақлаўшылардың орнында отырмайтуғын адам бахытлы» (Зәб. 1:1). Бул ҳақлыққа тийисли, бул зәбурдың ақырғы аятларынан анық көринип тур. Ҳақлық үш топар адамлар менен қарама-қарсы қойылған: наҳақлар, гүнакарлар ҳәм мазақлаўшылар. Бул дизимде раўажланыў бар:
Наҳақ адамлар Қудайсыз жасайды, Оны билмейди ҳәм Одан айырылған.
- Гүнакарлар тек ғана Қудайдан айырылған емес, бәлки олар ҳақыйқатында да гүна ислейди, Қудайдың еркине қарсы ислерди ислейди. Олардың Қудайдан айырылыўы олардың әмеллеринде көринеди.
- Мазақлаўшылар одан да асып кетеди, Қудайды есапқа алғысы келмейди ҳәм Қудайдың ислерин ҳәм Қудайдың Сөзин – мәңгилик ислерин мазақ етеди ҳәм мысқыллайды.
- Биз Жаңа Ўәсиятта, әсиресе биз жасап атырған дәўирде мазақлаўшыларды көремиз. Екинши Петр 3:3-4 ескертеди: «Бириншиден мынаны билиң: ақырғы күнлерде мазақлаўшылар келеди, олар өз нәпсилерине муўапық жүреди ҳәм: ‘Оның келиўи ҳаққындағы ўәде қайда?’ дейди». Бул адамлар муқаддес ҳәм жақсы болған ҳәр бир нәрсени мазақ етеди. Бул Қудайға қарсы ашықтан-ашық бас көтериў.
Бул адамлардың ис-ҳәрекетинде белгили бир тәртип те бар. Зәбур наҳақлардың кеңесинде жүриў, гүнакарлардың жолында турыў ҳәм мазақлаўшылардың орнында отырыў ҳаққында сөйлейди. Бәлким, биз дизим наҳақлардың ойларына муўапық жүриўден, олардың жүреклеринде не ҳаққында ойлаўынан басланады деп айта аламыз (Нақыллар 4:23-ке қараң). Соңынан гүнакарлардың жолында – наҳақ жолда турыўға қарай бир қәдем бар. Көп өтпей, адам мазақлаўшылардың орнында отырған ҳәм ол жерде өзин үйдегидей сезген болыўы мүмкин, бул үмитсиз орын.
Бахытлы Биз қай жерде жүрип, турып ямаса отырып атырмыз? Биз кимлер мененбиз? Зәбур 1 бизге былай деп басланады: «Бахытлы адам», ямаса наҳақлардан, гүнакарлардан ҳәм мазақлаўшылардан айырылған адам бахытлы. Егер биз олардың кеңесинде жүрмесек, олардың жолында турмасақ ямаса олардың компаниясында отырмасақ, биз бахытлы боламыз! Мүминлер менен жойылыўға бет алған дүнья арасында анық айырмашылық болыўы керек. Айырмашылық болғанда, Қудай бизди «бахытлы» деп атайды. Есиңизде болсын, Қудай биздиң жүреклеримиз ҳәм ойларымызда не бар екенин биледи, ҳәм Ол биздиң қай жерде екенимизди көреди.
Бахытлы адамның «РАББЫЙдың нызамында қуўанышы бар, ҳәм Оның нызамы ҳаққында күни-түни ойланады» (2-аят). Бахытлы мүминниң турмысында дүнья адамларынан әдеўир басқа объект бар. Бирақ, бәлким, биз ҳәли де ҳәр биримиз өзимизден сорап көриўимиз керек: «Мениң жүрегим неге қаратылған? Қудайдың Сөзи мениң қолымда ма? Бул мен қуўанатұғын ғәзийне ме?»
Суў ағынларының жанына егилген Қудай бизди тири суўдың булақларының жанында отырғанымызда – Оның Сөзинде қуўаныш тапқанымызда ҳәм ол ҳаққында күни-түни ойланғанымызда бахытлы ҳәм қуўанышлы деп атайды. Бул Леўилер 11-де шайнайтуғын таза ҳайўанлар ҳаққында оқығанымызды көрсетеди. Азық олар арқалы қайтадан өтеди, гүя. Биз мүминлерде де солай: Қудай Сөзиниң азығы биз арқалы бир неше мәрте өтиўи керек. Биз оның қымбатлы қунлылығын бирден қабыл ете алмаймыз, бәлки оны жүреклеримизде қайта ислеўимиз керек.
Леўилер 11-де таза ҳайўанларға байланыслы айтылған басқа бир өзгешелик – олардың айырылған туяқлары бар, бул турақлы жүриў ҳәм турақлы қәдем береди. Зәбур 1-ге қайтып, биздиң жүрисимиз Қудайдың еркине муўапық болыўы керек екенин көремиз – Ол таза деп есаплайтуғын жүрис. Бундай адам «суў ағынларының жанына егилген терек сыяқлы» (3-аят). Бул зәбурда «РАББЫЙдың нызамы» (2-аят) деп сүўретленген Қудайдың Сөзи сол өмир беретуғын ҳәм сергитетуғын ағынларға салыстырылғаны анық. Бахытлы адам тири суўды күни-түни ишеди, ҳәм ол Қудайдың Сөзи менен азықланады ҳәм жубаныш табады.
Бәлким, сиз гейде Муқаддес Жазыўдың белгили бир бөлеги ҳаққында ойлап, соңынан уйқыға кетерсиз. Келеси күни сиз мәтинниң бир бөлегин түсиниўиңиз мүмкин. Бул Қудайдың Сөзи ҳаққында күни-түни ойланыўдың унамлы тәрепи. Дәўит былай деп жазған: «Мениң жүрегим де түнги ўақытларда маған үйретеди» (16:7). Бул арнаўлы түрде Ийса Мәсих ҳаққында жазылған, бирақ егер биз Қудайдың Сөзи ҳаққында үнеми ойлансақ, ол бизге де тийисли.
Өз ўақтында мийўе Зәбур 1:3-те даўам еткенимизде, биз «суў ағынларының жанына егилген терек… өз мәўсиминде мийўе береди, оның жапырағы да солмайды» екенин көремиз. Бул мийўе беретуғын терек! Ҳақлық адам – ҳақыйқый мүмин – Қудай Сөзиниң тири суўы менен азықланған ҳәм мийўе беретуғын терек.
Далада өсип шыққан шөп адамның турақсызлығын көрсетеди. Шөп сыяқлы, биздиң бул жердеги өмиримиз қысқа (90:5-6; 1 Пет. 1:24). Бирақ бул терек пайдалырақ ҳәм тәсирлирек, турақлылықты көрсетеди. Ол мийўе бере алады, бул тири суўлардан азықланған мүминниң де әжайып өзгешелиги. Бундай адам Муқаддес Руўх тәрепинен басқарылады ҳәм мәңгилик қунлылыққа ийе мийўе береди. Биз Муқаддес Руўхтың тоғыз түрли мийўесин ойлаўымыз мүмкин (Гал. 5:22-23). Мийўе Қудайдың ўақтында – мәўсиминде келеди!
Жүзимзар ийесиниң мысалында, адам теректен мийўе излеп келди, бирақ ҳеш қандай мийўе табылмады (Лк. 13:6-9). Бизде қалай? Қудай биздиң турмысымызда, жүреклеримизде мийўе көре ме?
Зәбур 1-де жапырақлар да бар – солмайтуғын жасыл жапырақлар. Бул да әҳмийетли, себеби ол мүминниң турмысында сыртқы тәрептен көрине алатуғын нәрсе ҳаққында сөйлейди. Егер биз ҳақыйқатында да Қудай Сөзиниң суў ағынларынан азықлансақ, биздиң жапырақларымыз ҳәрдайым жасыл болады.
Сол нәрселер Еремия 17-де де усынылған, былай деп басланады: «Адамға исенген ҳәм адамды өз күши еткен, жүреги РАББЫЙдан айырылған адам қарғысқа ушыраған. Себеби ол шөлдеги бута сыяқлы болады, ҳәм жақсылық келгенде көрмейди, бәлки шөлдеги қурыған жерлерде жасайды» (5-6-аятлар). Бирақ соңынан қарама-қарсылықты көремиз: «РАББЫЙға исенген ҳәм үмити РАББЫЙ болған адам бахытлы. Себеби ол суўлардың жанына егилген терек сыяқлы болады, ол өз тамырларын дәрья бойына жаяды, ҳәм ыссылық келгенде қорықпайды; бирақ оның жапырағы жасыл болады, ҳәм қурықшылық жылында қәўетерленбейди, ҳәм мийўе бериўден тоқтамайды» (7-8-аятлар). Бул сол бир образ. Суўлардың жанында турың, беккем тамыр жайып ҳәм суўдан ишиң; сонда жапырақлар жасыл болып қалады ҳәм терек Қудай ушын мийўе бериўден тоқтамайды.
Зәбур 1:3 былай деп жуўмақланады: «Ҳәм ол не ислесе де, гүлленип кетеди». Бул РАББЫЙдың нығмети. Биздиң турмысымызда көп нәрселер бар, оларды ислеп, нәтийжеге ериспеймиз. Бирақ егер биз ҳақыйқатында да Қудайдың Сөзи ҳәм Руўхы тәрепинен басқарылыўымызға рухсат берсек, ҳәм РАББЫЙға байланыслы түрде әмел етсек, онда биз Оның күшинде ҳәм Оның ойлары ҳәм жолларына муўапық гүлленип кетемиз (Ишая 55:8-9-ға қараң).
Бул Зәбур 1-де үлкен қарама-қарсылық: терек даўыллар келгенде де турақлы қалады ҳәм мийўе береди, бирақ наҳақлар «самал айдап әкететуғын сабан сыяқлы» (4-аят), олардан ҳеш нәрсе қалмайды. «Наҳақлар ҳүкимде турмайды, гүнакарлар да ҳақлықлардың жәмәәтинде турмайды» (5-аят) Қудай бул дүньяға Өз ҳүкимлери менен келгенде. Бул қәўипли! Жаманлар ҳүкимде шыдамайды. «РАББЫЙ ҳақлықлардың жолын биледи, бирақ наҳақлардың жолы жойылады» (6-аят). РАББЫЙдың «ҳақлықлардың жолын билиўи» биз ушын үлкен руўхландырыў. Ол биздиң жолымызды биледи! «Бахытлы», Қудай егер сиз Оған тийисли болсаңыз деди.
Жаман адамның өз дереклери бар, олардан азықланады ҳәм соңынан әмел етеди, бирақ мәңгилик ушын ҳеш қандай қунлылығы жоқ. Оның орнына, егер биз ҳақлықларға тийисли болсақ, исеним арқалы ақланған ҳәм айыптан азат етилген болсақ, биз Қудай алдында ҳақлықта жасаўымыз ҳәм жүриўимиз керек. Биз буны Римлилерге жазылған хатта сондай гөззал табамыз, ол биздиң исеним арқалы ақланыўымыз ҳаққында узақ сөйлейди (Рим. 1–8). Соңынан сиз Исрайылдың, Қудайдың әййемги халқының мәселеси ҳаққында оқыйсыз (Рим. 9–11). Ақырғы бес бап (Рим. 12–16) ақланған адам, ҳақыйқый мүмин, бул дүньяда қалай ҳақлықта жасай алады ҳәм жүре алады деген мәселелерди қарайды. РАББЫЙ ҳақлықлардың жолын биледи!
Ийса Мәсихти суў ағынларының жанына егилген, өз мәўсиминде мийўе беретуғын терек деп ойлағанымызда, биз нәрселерди олардың кәмиллигинде көремиз. Ата Қудай Ол ҳаққында гүўалық берди: «Бул Мениң сүйкли Улым, Онда Мен разыман» (Мт. 3:17). Ол кәмил Ҳақлық, ҳәм Ол не ислесе де, гүлленип кетеди!
РАББЫЙ бизге нығметли болсын, сонда биз Оның ҳәм Ол ҳақлық еткенлердиң тәрепин аламыз. Бизде аспан ресурслары бар, оларды Қудай бизге Өз Сөзинде ҳәм Руўх арқалы берген. Биз Қудайдың ҳәм Оның атының даңқы ушын жүриў ҳәм мийўе бериў ушын Руўхқа байланыслымыз. РАББЫЙ бизден буны табыўды күтеди.
Ол жерде биз ағынды ишемиз Шексиз бахыттың жоқарыда: Ол жерде биз билемиз, бултсыз, Оның толық шексиз сүйиспеншилигин.
Хуго Баутер тәрепинен (бейимлестирилген)