СОРАЎ: Биреў маған Нью-Йорк қаласынан көшип кетиўим керек екенлигин айтты, себеби Мухаддес Китапта қалалар жаман деп жазылған. Мухаддес Китап ҳақыйқатында да солай дей ме?
*ЖУЎАП:*Қудай адамды жаратқанда, биз Оның «Едем бағын шығысқа отырғызғанын ҳәм онда Өзи жаратқан адамды қойғанын ... оған қараў ҳәм оны сақлаў ушын» (Бас. 2:8,15) оқыймыз. Онда ҳәр бир жағымлы терек ҳәм ҳәр бир азық-аўқат ушын жақсы терек өсти. Улыўма қағыйда бойынша, Қудай бир нәрсени баслайтуғын болса, ол кемис болады. Бирақ ол адамның қолында қанша узақ турса, сонша көп төменлейди. Солай етип, биз Басланыў китабының дәслепки баптарында биринши ата-бабаларымыздың гүна ислеўи ушын көп ўақыт кетпегенин ҳәм олардың өзлериниң жақсылығы ушын Қудай оларды бағдан қуўып шығарғанын табамыз.
Соңынан, Адам ҳәм Ҳаўаның биринши улы Қабыл өзиниң ағасы Ҳабылды өлтирди. Қудай оны жазалағанда, ол өзиниң жазасы көтере алмайтуғыннан да үлкен екенлигин айтып шағымланды ҳәм Жаратқан Ийениң алдынан кетти. Соңынан биз Қабылдың үйлeнгeнин, уллы болғанын ҳәм өзиниң аты менен аталатуғын Енох қаласын қуўғанын табамыз (Бас. 4:16-17). Қабылдың әўладлары биринши үлкен цивилизацияны баслады. Жердеги биринши қала ҳәм цивилизацияның Қабыл тәрепинен, ол Қудайдан жүз өгиргеннен кейин қурылғаны айырым мәсихшилерди қалаларға терис қараўға алып келди.
Басланыў 11-бапта, суў тасқынынан кейин биз Бабыл мунарасын қурыўшылардың шашырап кетпестен, өзлери ушын қала қурыўға урынғанын табамыз. Нимрод жерде күшли адамға айланды, патшалық орнатты ҳәм қалалар қуўды. Қудай бизге бул фактлерди береди, бирақ ҳеш жерде Ол қалалардың өзи жаман екенлигин ямаса Оның халқы оларда жасаўы керек емес екенлигин айтпайды. Ол Өзиниң Сөзинде гүнакар турғынлары жаман ҳәм Қудайға қарсы шыққан айырым қалаларды айыплайды, бирақ Ол ҳеш қашан қалаларда жасаўға қарсы сөйлемейди. Көп адамлардың қалада жасаўы тәбийғый түрде қыйын турмыс шараятларына ҳәм әдетте жаманлықтың үлкен топланыўына алып келеди. Бирақ мен қайталайман, Қудайдың Сөзи ҳеш жерде қалаларды улыўма айыпламайды.
Керсинше, Қудайдың Сөзи әдетте қалаларға унамлы қарайды. Ешуа китабы бир неше бапты (13-22) Қудайдың ҳәр бир руўға мийрас етип берген қалаларын санап өтиўге, ҳәм тағы бир бапты руўханийлерге ҳәм левийлерге берилген қалаларды санап өтиўге арнайды. Исраилде адам өлтирген адамның пана таба алатуғын алты қала бөлип қойылды. Қудай ақырында Өзиниң атын қоятуғын орын етип Иерусалимниң үлкен қаласын таңлады. Ибадатхана Қудайдың көрсетпеси бойынша сол жерде қурылды. Нехемия 11:1-2 де адамлар Иерусалимде жасаў ушын жеребе таслаў арқалы таңланды ҳәм сол жерде жасаўға ықтыярлы болғанларға берекет берилди; қалған адамлар басқа қалаларда жасаўы керек еди. Қудайдың Улы, Ийе Ийса, жақын жердеги Даўыт қаласы, Бәйтлехемде туўылды. Павлус, өзиниң миссионерлик саяхатларында, Инжилди ҳәм Қудайдың толық кеңесин үлкен қалаларға жеткериўге күш салды. Ҳәм Аян китабында, Шіркеў, Мәсихтиң келини, келешектеги күнде «Қудайдан аспаннан түсип келетуғын мухаддес қала, Жаңа Иерусалим» сыпатында үлкен қала сыпатында көрсетілген (Аян. 21:2).
Мухаддес Китап дәўиринде қалалар әдетте қорғаныў ушын қурылған. Олардың дийўаллары ҳәм мунаралары турғынларын қорғаўға ҳәм оларды әтираптағы дүньядан бөлип турыўға хызмет етти. Бирақ олар сыртқы душпанлардан қорғаныў бола алса да, олар оларда жасағанлардың жүреклеринен шыққан бузылыўдан қорғамады.
Тарийх даўамында маселениң ҳақыйқый дерегин танымаған ҳәм қалаларда табылған бузылыўдан қалалардан көшип кетиў арқалы қутылыўға урынғанлар болды. Достыңыз анық усы исенимде. Бирақ жаманлық маселеси буншалық аңсат шешилмейди. Бул ҳақыйқатында да жүрек маселеси, географиялық орын емес.
Нью-Йорк қаласынан, Лагостан, Лондоннан, Лос-Анжелестен, Монреалдан, Мумбайдан ямаса оқыўшы жасап атырған басқа қаладан көшип кетпестен, неге сол жерде Жаратқан Ийеге хызмет етип көрмейсиз? Ҳәр бир үлкен қала ҳәр түрли адамлар менен толып тасып тур – есигиңиз алдындағы миссионерлик майданы!
Жуўап берген: Евгений П. Веддер, киши.